Sprzedaż rękodzieła bez firmy: co musisz wiedzieć o działalności nierejestrowanej

Tak, sprzedaż rękodzieła bez firmy może być legalna, ale tylko przy spełnieniu konkretnych warunków. Działalność nierejestrowana ma limit przychodów, określone zasady podatkowe i wyjątki, dlatego przed startem warto sprawdzić, czy ten model pasuje do Twojej twórczości handmade.

Komentarz ekspercki: Ten artykuł powstał z gościnnym udziałem Ilony Przetacznik, radczyni prawnej, i dotyczy zasad działalności nierejestrowanej w kontekście sprzedaży rękodzieła. Dzięki temu możesz przeczytać praktyczne wyjaśnienia prawne dopasowane do realiów twórczyń handmade.

Działalność nierejestrowana – co powinnaś wiedzieć?

Zapewne na odpowiedź na wyżej postawione pytanie czeka wiele z was. Rozpoczęcie sprzedaży własnych wyrobów, możliwość zarobienia dodatkowych pieniędzy – marzy o tym naprawdę spora grupa kobiet. A zwłaszcza młode mamy, które zostają z maluszkiem dłużej w domu (które chcą lub nie mają wyboru). Z tego względu powrót do poprzedniej pracy staje się niemożliwy, a jednocześnie potrzeby domowego budżetu rosną.

Tak czy inaczej, w niniejszym artykule rozwieję wszelkie wątpliwości związane z zarabianiem bez zarejestrowania firmy.

Czy to legalne? Czy tak można i jak to zrobić? Co to jest działalność nierejestrowana? O tym przeczytasz poniżej.

Czym jest działalnośc nierejestrowana w rękodziele?

Prowadzenie firmy bez firmy to inaczej działalność nierejestrowana. Nie jest to jednak po prostu prowadzenie firmy i zarabianie. Jest to obwarowane całą listą warunków i wymagań.

Według prawa działalność nierejestrowana (lub zamiennie nieewidencjonowana) to działalność, w której przedsiębiorca prowadzi swój biznes, nie przekraczając narzuconej z góry kwoty przychodów. Limit przychodu zależy od obowiązujących przepisów i minimalnego wynagrodzenia, przed startem warto sprawdzić aktualną wartość.

Od czego ona zależy?

Od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Limit zarobków przy działalności nierejestrowanej to 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jego przekroczenie wiąże się z obowiązkowym zarejestrowaniem działalności gospodarczej i spełnianiem pozostałej listy obowiązków już jako przedsiębiorca.

Dlatego punktem wyjścia do podjęcia decyzji o wybraniu tej formy zarabiania jest przede wszystkim wysokość zarobków. Jeżeli już na wstępie wiesz, że Twoje produkty będą się cieszyć dużą popularnością oraz że nie uda Ci się utrzymać limitu narzuconego przez prawo, należy po prostu pogodzić się z tym faktem. Bądźmy szczerzy – jeżeli wiesz, że możesz zarobić więcej, nie będziesz przecież ograniczać swoich zarobków i odprawiać klientów z kwitkiem lub „kombinować” tak, by pozostałą część zarobków przyjmować „na czarno”. To naprawdę droga donikąd i nigdy nie kończy się dobrze. Poza tym chyba chodzi o to, żeby dobrze zarabiać i spać spokojnie, prawda?
W takim razie przejdźmy od razu do konkretów. Jeżeli myślisz, żeby skorzystać z tej formy prowadzenia działalności, na pewno oczekujesz jasnych oraz prostych i przejrzystych faktów. Omówmy każdy z nich najprościej jak to możliwe.

Kto może sprzedawać rękodzieło bez firmy?

Za działalność nierejestrowaną nie uznaje się tej, która wiąże się z wymogiem uzyskania koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej na podstawie przepisów ustaw szczegółowych. Działalność nierejestrowana nie może być także prowadzona w ramach spółki cywilnej.

Poza tym jedynymi wymaganiami do podjęcia działalności nieewidencjonowanej są:

• nieprzekraczanie kwoty przychodu równej 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę,
• niewykonywanie w okresie ostatnich 60 miesięcy działalności gospodarczej.

Jakie obowiązki ma twórczyni handmade bez działalności gospodarczej?

Podatki w działalności nierejestrowanej

Każdy z nas je płaci każdego dnia – podczas zakupów, podczas opłacania rachunków itd. Są w naszym życiu nieuniknione. Idąc dalej, będą także nieuniknione w działalności nierejestrowanej. Decydując się na taką formę prowadzenia biznesu, będziesz zobowiązany opłacić podatek dochodowy, jednak na nieco innych zasadach niż „zwykły” przedsiębiorca. 

Różnica polega na tym, że nie musisz każdego miesiąca rozliczać się z fiskusem i odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy. Rozliczasz się raz w roku w zeznaniu podatkowym, a dokładniej mówiąc w PIT-36.

Koszty prowadzenia działalności nierejestrowanej

Warto w tym miejscu również rozwiać wszelkie wątpliwości dotyczące kosztów powadzenia działalności. Ale zanim o tym, dla przypomnienia: czym jest dochód a czym przychód 😊

Dlaczego o tym wspominam? Bo zazwyczaj mamy z tym spory problem.
Dochód, jest to „zarobek” po odjęciu kosztów uzyskania przychodu. Kosztem może być np. zakup papieru do drukarki. Natomiast przychód to zarobek plus koszty łącznie. Dlaczego więc wszyscy mówią: wrzuć to w koszty? Z tego względu, że uwzględniając koszty, można zapłacić niższy podatek dochodowy. Ot, zagadka rozwiązana 😊

Przy działalności nierejestrowanej mówimy o tzw. przychodzie należnym. Przychód należny to zgodnie z art. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniuwartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. 

Co to oznacza dla Ciebie?
Jeżeli w danym miesiącu ktoś kupił Twój towar, ale np. jeszcze za niego nie zapłacił, to wpływa to na limit Twoich przychodów. To wszystko, co powinieneś uzyskać od swojego kontrahenta czy klienta (bo umowa sprzedaży została zawarta). „Koszty”, które możesz odliczyć, zostały wyraźnie wskazane w przepisie.

ZUS – obowiązkowy czy nie?

Omówiliśmy kwestię podatków, to przejdźmy teraz do kwestii składek ZUS, które również mrożą krew w żyłach przedsiębiorców. Jak to jest przy działalności nierejestrowanej?

Tutaj mam dla Ciebie lepszą wiadomość niż w przypadku podatków. Otóż jako osoba prowadząca działalność nieewidencjonowaną, nie podlegasz obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Możesz, ale nie musisz.

Faktury i rachunki

Kolejna ważna kwestia, którą należy wyjaśnić i rozwiać wątpliwości. Może na przykładzie pójdzie sprawniej? 😊

Klientka zamawia 4 poduszki. Umawiacie cenę, termin. Wszystko w jak najlepszym porządku. Klient wzorowy, płaci. Czego chcieć więcej? Aż tu nagle pojawia się zdanie: “Poproszę fakturę”. I nagle pada na Ciebie blady strach: “Ale jak? Fakturę? Przecież mam działalność nierejestrowaną. Czy coś mi za to grozi?”.
Absolutnie nie 😊

Co do zasady nie masz obowiązku wystawiania rachunków czy faktur. Jednakże klient ma prawo poprosić Cię o fakturę. Nie ma to wpływu na Twoją działalność ani nic z tych rzeczy. Nie musisz również prowadzić skomplikowanej księgowości i rozpracowywać, w jaki sposób wystawić fakturę. Wystarczy, że będzie to uproszczona faktura, zawierająca najważniejsze elementy, czyli:

• datę wystawienia,
• numer faktury,
• imię i nazwisko klienta lub jego nazwa,
• adres klienta
• twoja nazwa / imię i nazwisko oraz adres,
• nazwa towaru,
• ilość towarów,
• cena jednostkowa towaru,
• kwota należności.

Tak więc nie jest to rzecz ani skomplikowana, ani tym bardziej niemożliwa. Musisz po prostu już na wstępie znaleźć odpowiedni wzór takiego rachunku/faktury dla siebie, aby później nie tracić czasu na ewentualne poszukiwania.

Na marginesie muszę Ci również powiedzieć o tym, że Twój klient może Cię poprosić o wystawienie faktury w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym dostarczono towar czy otrzymano zapłatę. 

VAT – muszę czy nie muszę?

Wiesz, że jeżeli zdecydujesz się na działalność nierejestrowaną, musisz opłacać podatek dochodowy. Wiesz także, że nie masz obowiązku odprowadzania zryczałtowanych składek na ZUS. W sferze podatkowo-składkowej pozostaje jeszcze jedna kwestia – VAT. 

Ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym, podatek VAT niezależnie od przychodów, należy opłacać w przypadku świadczących usługi:

a) prawnicze,

b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także

związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,

c)  jubilerskie,

d) ściągania długów, w tym factoringu;

e) nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

W związku z powyższym, przed zdecydowaniem się na prowadzenie działalności nierejestrowanej, powinieneś przede wszystkim sprawdzić, czy Twoja twórczość nie jest owatowana.

Jeżeli tak, to zostajesz płatnikiem podatku VAT łącznie z prowadzeniem rejestru sprzedaży i zakupów.

Kasa fiskalna – mit czy obowiązek?

Kolejny krok w podjęciu decyzji, czy forma prowadzenia firmy taka jak działalność nierejestrowana jest dla Ciebie, to odpowiedź na pytanie, czy obowiązuje Cię kasa fiskalna. 

Jak można przeczytać na stronach rządowych dedykowanym przedsiębiorcom, biznes.gov.pl:

W przypadku sprzedaży na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, lub rolników ryczałtowych, konieczne jest ewidencjonowanie sprzedaży na ich rzecz na kasie fiskalnej. Istnieje możliwość zwolnienia z kasy fiskalnej, jeżeli nie zostanie przekroczony limitu obrotu 20 tys. zł (w skali roku), a rodzaj produktów nie jest wymieniony w katalogu towarów, które bezwzględnie powinny być nabijane na kasę. W przypadku założenia działalności w trakcie roku, kwota limitu musi być wyliczona proporcjonalnie do okresu prowadzenia działalności.

Należy pamiętać, że mimo zwolnienia, w przypadku gdy ma miejsce sprzedaż towaru wykluczonego ze zwolnienia podmiotowego, transakcja sprzedaży musi zostać ujęta na kasie fiskalnej. W przypadku zakupu kasy fiskalnej przedsiębiorca może dodatkowo skorzystać z ulgi z tytułu jej zakupu.

W przypadku zwolnienia z kasy fiskalnej, podatnik dokumentuje sprzedaż w ewidencji sprzedaży bezrachunkowej.

W związku z tym, przy wymogu nieprzekraczania kwoty 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, nie będzie obowiązku posiadania kasy fiskalnej, gdyż nie przekroczysz rocznie 20 tys. zł obrotu.

Czy działalność nierejestrowana ≠ skomplikowana rachunkowość?

Dobrnęliśmy prawie do końca naszego artykułu, Omawiając głównie sprawy związane ze sprawami księgowymi. Czas więc na punkt ostatni programu 😊 i ostatni punkt w Twoich notatkach dotyczących działalności nieewidencjonowanej.

Prowadząc działalność nieewidencjonowaną, przede wszystkim musisz prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Ma to na celu przede wszystkim kontrolowanie, czy wyznaczony limit nie został przekroczony. Nie ma specjalnych wymagań co do tego. Wystarczy zwykła tabela w Excelu. Grunt to skrupulatność i dokładność.

Dokumenty sprzedażowe dla handmade a działalność nierejestrowana

Skoro o sprzedaży była już mowa, to nie można zapomnieć o dokumentach sprzedażowych.
Twój klient kupuje Twój produkt, ale to Ty masz obowiązek zapewnić przestrzeganie wszystkich jego praw. Masz też obowiązek poinformowania go o tym.

Jeśli tych obowiązków nie spełnisz, narażasz się na duże kary (również te z RODO), brak możliwości, jakie daje Ci prawo (np. odmowy zwrotu towaru lub dłuższy termin odstąpienia) oraz… niezadowolenie klientów. Zdecydowanie pokazuje to też brak profesjonalizmu.

Klienci w sieci są coraz bardziej świadomi swoich praw. Miej to na uwadze, prowadząc sprzedaż w Internecie. Niezależnie od tego, czy sprzedajesz przez sklep online, współpracując z kimś czy też przez social media.

Co musisz posiadać?

• Regulamin sprzedaży
• Politykę prywatności
• Checkboxy lub zgody
• Klauzule informacyjne RODO.

I fakt, że prowadzisz działalność bez rejestracji, nie ma w tym wypadku żadnego znaczenia! Nie zwalnia Cię to z posiadania tychże dokumentów.

Najczęstszy błąd przy sprzedaży rękodzieła bez firm

Najczęstszym błędem nie jest sama sprzedaż bez firmy, ale zakładanie, że działalność nierejestrowana oznacza brak zasad, limitów i obowiązków.

Podsumowanie

Podsumowując – aby podjąć działalność nierejestrowaną i sprzedawać swoje wyroby, musisz sprawdzić, czy spełniasz wymagania narzucone przez prawo. Następnie powinieneś zadbać o sprawy księgowe i rozliczeniowe, a także mieć na uwadze wyznaczony limit zarobków. Nie możesz także zapomnieć o dokumentach sprzedażowych, czyli regulaminie i polityce prywatności, a tym samym ochronie danych osobowych Twoich klientów.

Artykuł powstał z gościnnym wsparciem Ilony Przetacznik, radczyni prawnej, która specjalizuje się w prawnych aspektach prowadzenia biznesu onlin

Czytaj dalej tutaj

• gdzie-sprzedawac-rekodzielo/
• sklep-internetowy-z-rekodzielem/
• biznes-handmade-jak-zarabiac-na-rekodziele-kompletny-przewodnik/

FAQ

Czy można legalnie sprzedawać rękodzieło bez firmy?

Tak, ale tylko przy spełnieniu warunków działalności nierejestrowanej i pilnowaniu obowiązujących limitów oraz zasad.

Co to jest działalność nierejestrowana w rękodziele?

To forma legalnej sprzedaży bez rejestrowania działalności gospodarczej, możliwa przy spełnieniu określonych warunków. Artykuł wyjaśnia też, że działalność nierejestrowana jest obwarowana konkretnymi wymaganiami i limitami.

Czy przy działalności nierejestrowanej trzeba płacić podatek?

Tak. Artykuł wyjaśnia, że rozliczenie następuje w zeznaniu rocznym, a nie w formie comiesięcznych zaliczek jak przy standardowej działalności gospodarczej.

Czy trzeba wystawiać faktury przy sprzedaży rękodzieła bez firmy?

Co do zasady nie zawsze, ale klient może o fakturę poprosić, a działalność nierejestrowana nie wyklucza jej wystawienia. Wpis omawia też, jakie elementy powinna zawierać uproszczona faktura.

Czy działalność nierejestrowana oznacza brak ZUS?

Artykuł wskazuje, że osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu z tego tytułu.

Czy działalność nierejestrowana to dobre rozwiązanie dla każdej twórczyni handmade?

Nie zawsze. To dobre rozwiązanie na start lub przy mniejszej skali, ale nie każda twórczość i nie każdy model sprzedaży będą do niego pasować.

Chcesz wiedzieć, jak sprzedawać rękodzieło? Legalnie i skutecznie? zaglądaj do BIBLIOTEKI BIZNESU HANDMADE  – tam znajdziesz między innymi poradniki o działalności nierejestrowej