Jak dać ubraniom drugie życie? 7 pomysłów na naprawianie i personalizację ubrań
Masz w szafie ubrania, których już prawie nie nosisz?
Ulubioną bluzę z dziurą?
Spodnie, które przetarły się między nogami?
Marynarkę, która jest w świetnym stanie, ale po prostu Ci się znudziła?
A może ubranie z plamą, którego szkoda wyrzucić?
Nie zawsze trzeba kupować coś nowego.
Czasami wystarczy odrobina wyobraźni, kilka nici i technika, która pozwoli nadać ubraniu zupełnie nowe życie.
Jednym z takich sposobów jest haft ręczny.
Nie musi być skomplikowany. Nie musi wyglądać jak tradycyjny haft z obrazka. Może być prostym kwiatkiem, napisem, łatą, abstrakcyjnym wzorem albo osobistym symbolem.
Joanna Tor-Gazda, projektantka ubioru i edukatorka, podczas Handmade Business Summit 2023 opowiadała o swoim eksperymentowaniu z haftem na ubraniach i o tym, jak wykorzystuje go do naprawiania, personalizowania i przedłużania życia odzieży.
1. Zaszyj dziurę haftem
Historia Joanny zaczęła się bardzo prosto.
W jej ukochanej bluzie pojawiła się dziura pod pachą.
Zamiast ją wyrzucić, Joanna sięgnęła po muliny i postanowiła wyhaftować w tym miejscu kwiat.
Potem pojawił się kolejny kwiatek, kolejny element i zanim się obejrzała, cała bluza była ozdobiona haftem.
To świetny przykład tego, jak można zmienić sposób myślenia o naprawianiu ubrań.
Nie:
„Muszę ukryć uszkodzenie.”
Ale:
„Mogę zrobić z niego część projektu.”
2. Przetarte spodnie? Zrób haftowaną łatę
Jednym z przykładów Joanny są spodnie jej córki.
Spodnie przetarły się między nogami, więc zamiast je wyrzucać, Joanna przygotowała haftowane łaty.
Co ciekawe, córka później sama wybrała wzory, które chciała mieć na spodniach. Dzięki temu naprawa stała się jednocześnie personalizacją ubrania.
To pokazuje, że łata nie musi wyglądać jak coś, co ma ukryć uszkodzenie.
Może być:
- kolorowa,
- dekoracyjna,
- zabawna,
- minimalistyczna,
- symboliczna,
- dopasowana do osoby, która nosi ubranie.
3. Plama może stać się częścią projektu
Co zrobić z bluzą, która ma plamy i normalnie prawdopodobnie trafiłaby do kosza?
Joanna wykorzystała taką bluzę jako bazę do stworzenia stylowego manifestu.
Na ubraniu pojawiły się wzory i hasło, które miały dla niej osobiste znaczenie.
W efekcie rzecz, która wcześniej była problemem, stała się czymś bardzo osobistym.
To może być bardzo ciekawy sposób patrzenia na personalizację:
nie próbujesz udawać, że ubranie jest idealne.
Nadajesz mu nową historię.
4. Znudzoną marynarkę możesz zaprojektować od nowa
Joanna pokazuje również przykład starej marynarki, która nadal była wygodna i wartościowa, ale po prostu zaczęła jej się nudzić.
Zamiast kupować nową, wykorzystała haft.
Połączyła:
- tradycyjny haft kolorowymi mulinami,
- haft koralikami,
- modyfikację rękawów.
W ten sposób ta sama marynarka dostała zupełnie nowy charakter.
I to jest jedna z najciekawszych rzeczy w personalizacji ubrań:
nie musisz zaczynać od nowej rzeczy.
Możesz zacząć od tego, co już masz.
5. Haft może zastąpić biżuterię
Nie każdy lubi nosić biżuterię.
Ale można potraktować samo ubranie jako miejsce do stworzenia dekoracji.
Joanna pokazuje przykład haftu z wykorzystaniem szklanych i metalowych koralików.
Taki haft może sprawić, że zwykła bluza staje się jednocześnie:
ubraniem + ozdobą.
To szczególnie ciekawa opcja dla osób, które lubią minimalistyczną garderobę, ale chcą mieć w niej jeden charakterystyczny element.
6. Nie musisz od razu umieć skomplikowanego haftu
Jednym z mitów, które Joanna chce przełamać, jest przekonanie, że haft ręczny wymaga ogromnych umiejętności.
Według niej można zacząć od dwóch czy trzech podstawowych ściegów i już na tej bazie tworzyć własne wzory.
Nie musisz więc od razu:
- znać kilkudziesięciu ściegów,
- tworzyć skomplikowanych kompozycji,
- haftować idealnie,
- kopiować wzorów innych osób.
Możesz zacząć od prostego elementu.
Kwiatka.
Gwiazdy.
Litery.
Serca.
Swojego ulubionego zwierzęcia.
Albo symbolu, który coś dla Ciebie oznacza.
7. Haft możesz spruć i zmienić
To jedna z zalet, na które Joanna zwraca szczególną uwagę.
Jeżeli efekt Ci się nie podoba, haft można spruć.
Możesz zmienić wzór.
Możesz zmienić kolor.
Możesz za jakiś czas stworzyć coś zupełnie innego.
Dzięki temu ubranie nie musi być „skończonym projektem” raz na zawsze.
Może się zmieniać razem z Tobą.
Co haft ma wspólnego ze slow fashion?
Bardzo dużo.
Joanna od lat interesuje się odpowiedzialną modą i właśnie w hafcie widzi narzędzie, które może wspierać jej zasady.
Jeżeli:
naprawiasz ubranie zamiast je wyrzucać,
to przedłużasz jego życie.
Jeżeli:
personalizujesz ubranie, które już masz,
możesz mieć mniejszą potrzebę kupowania kolejnego.
Jeżeli:
dbasz o rzecz i chcesz ją nosić dłużej,
zmniejszasz ilość ubrań, które trafiają do odpadów.
Dlatego haft może być nie tylko dekoracją.
Może być również narzędziem slow fashion.
Recykling, upcykling czy po prostu kreatywna naprawa?
W tym podejściu bardzo podoba mi się jeszcze jedna rzecz.
Nie musisz patrzeć na naprawę jako na coś gorszego od kupowania nowej rzeczy.
Możesz potraktować ją jako projekt kreatywny.
Stara bluza?
→ baza do nowego wzoru.
Przetarte spodnie?
→ miejsce na haftowaną łatę.
Plama?
→ punkt wyjścia do kompozycji.
Znudzone ubranie?
→ materiał do personalizacji.
To właśnie jest ciekawe w upcyklingu:
problem staje się materiałem do stworzenia czegoś nowego.
Ubranie może opowiadać Twoją historię
Joanna mówi o tym, że dzięki haftowi jej ubrania zaczęły nabierać osobistego charakteru.
Nie są już po prostu rzeczami kupionymi w sklepie.
Zaczynają opowiadać jej historię.
I to jest chyba najciekawszy aspekt personalizacji.
Możesz wyhaftować:
- ulubione zwierzę,
- ważne miejsce,
- cytat,
- inicjały,
- symbol,
- kwiat,
- wspomnienie,
- własne motto.
Wtedy ubranie staje się czymś więcej niż elementem garderoby.
Staje się Twoje.
Jak zacząć personalizować ubrania haftem?
Nie potrzebujesz od razu dużego zestawu.
Joanna wskazuje, że na początek wystarczą:
- igła,
- muliny,
- mały tamborek.
Możesz zacząć naprawdę niewielkim kosztem.
Zacznij od ubrania, którego szkoda Ci wyrzucić.
Nie wybieraj od razu swojej najdroższej marynarki.
Weź rzecz, na której możesz poeksperymentować.
Narysuj prosty wzór.
Wybierz dwa lub trzy kolory.
I zacznij.
Nie chodzi o perfekcję.
Chodzi o sprawdzenie, co możesz stworzyć z rzeczą, którą już masz.
Haft jako sposób na odpoczynek
Joanna zwraca uwagę również na zupełnie inny aspekt haftowania.
Rytmiczny ruch igły i nitki może być dla niej momentem wyciszenia i odpoczynku.
Opisuje haftowanie jako czas skupienia i oderwania się od codziennego natłoku myśli.
To nie musi być więc tylko:
naprawianie ubrania.
Może być również:
czasem dla siebie.
Nie wyrzucaj od razu. Najpierw zapytaj: co jeszcze mogę z tym zrobić?
To chyba najlepsze pytanie, jakie można wyciągnąć z historii Joanny.
Masz starą bluzę?
Co możesz z nią zrobić?
Masz spodnie z dziurą?
Czy można je naprawić?
Masz marynarkę, której już nie lubisz?
Czy można nadać jej nowy charakter?
Masz plamę?
Czy można włączyć ją do projektu?
Masz ubranie, które jest „zwyczajne”?
Czy możesz zrobić z niego coś osobistego?
Nie zawsze odpowiedź będzie brzmiała „tak”.
Ale warto zadać pytanie zanim rzecz trafi do kosza.
Drugie życie ubrania może być jego ciekawszym życiem
Haft ręczny może być tradycyjną techniką.
Ale sposób, w jaki wykorzystujemy go dzisiaj, może być zupełnie współczesny.
Może służyć do:
naprawiania.
personalizowania.
przerabiania.
dekorowania.
wyrażania siebie.
przedłużania życia ubrań.
I właśnie to Joanna nazywa „reinnowacją” – połączeniem tradycyjnej techniki z nowoczesnym sposobem myślenia o ubraniach.
Handmade Business Summit 2023
Ten artykuł powstał na podstawie wystąpienia Joanny Tor-Gazdy „Haft ręczny i reinnowacje. Ożywiaj swoje ubrania w unikalny sposób” podczas Handmade Business Summit 2023.
Joanna jest projektantką ubioru i edukatorką. W swojej prezentacji opowiada o wykorzystaniu haftu ręcznego do naprawiania, personalizowania i przedłużania życia ubrań oraz o związku tej techniki z ideą odpowiedzialnej mody i slow fashion.
FAQ
Jak dać ubraniom drugie życie?
Możesz je naprawić, przerobić, spersonalizować lub ozdobić. Jednym ze sposobów jest haft ręczny, który pozwala zarówno zakryć uszkodzenie, jak i stworzyć na ubraniu zupełnie nowy wzór.
Jak naprawić dziurę w ubraniu haftem?
Możesz wykorzystać haft jako element dekoracyjny, który jednocześnie zakryje uszkodzenie. Warto zacząć od prostego wzoru, np. kwiatu, liści lub geometrycznego motywu.
Jak spersonalizować ubrania?
Możesz dodać haftowany wzór, napis, inicjały, symbol lub kolorową łatę. Dzięki temu nawet zwykła bluza, kurtka czy spodnie mogą stać się bardziej osobiste.
Czy haft ręczny pasuje do slow fashion?
Tak. Haft może być wykorzystany do naprawiania i ozdabiania ubrań, które już posiadasz, dzięki czemu możesz przedłużyć ich użytkowanie zamiast kupować nowe.
Czy trzeba umieć haftować, żeby zacząć?
Nie. Według Joanny można zacząć od kilku podstawowych ściegów i prostych wzorów. Najważniejsze jest rozpoczęcie eksperymentowania.
Co można wyhaftować na ubraniu?
Możesz wyhaftować m.in. kwiaty, zwierzęta, litery, hasła, symbole czy własne motywy. Joanna pokazuje również wykorzystanie haftu koralikowego i haftowanych łat.



