Jeżeli prowadzisz własny biznes, prawdopodobnie znasz ten schemat.

Tworzysz produkty.

Odpisujesz klientkom.

Prowadzisz Instagram.

Piszesz newsletter.

Wystawiasz faktury.

Pilnujesz strony internetowej.

Ogarniesz sprzedaż.

Robisz marketing.

Pakujesz zamówienia.

A kiedy ktoś mówi:

„Może coś delegujesz?”

myślisz:

„Ale co ja właściwie mam delegować? Przecież nikt nie zrobi tego tak dobrze jak ja.”

I właśnie tutaj zaczyna się problem.

Bo bardzo łatwo zostać w swoim biznesie Zosią Samosią, która wszystko potrafi, wszystko kontroluje i wszystko robi sama.

Tylko że taki model ma swoją cenę.

I nie chodzi wyłącznie o zmęczenie.

Chodzi również o tempo rozwoju firmy.

---

Czy naprawdę musisz robić wszystko sama?

Podczas Handmade Business Summit 2023 Anna Papiernik pokazała delegowanie z perspektywy właścicielki małej firmy.

Jej punkt wyjścia jest bardzo prosty:

w każdym biznesie są zadania, które może wykonać ktoś inny.

Nie oznacza to jednak, że masz jutro zatrudnić pięć osób i oddać im połowę firmy.

Wręcz przeciwnie.

Delegowania trzeba się nauczyć.

A pierwszy krok to zrozumienie, co właściwie robisz w swoim biznesie.

---

Właścicielka firmy pełni więcej niż jedną rolę

Anna odwołuje się do koncepcji Michaela Gerbera i trzech ról przedsiębiorcy:

• właściciela biznesu,
• menedżera,
• specjalisty.

Właścicielka patrzy w przyszłość.

Zastanawia się:

Dokąd chcę doprowadzić firmę?

Menedżer pilnuje planu, organizacji i realizacji.

Specjalista natomiast chce po prostu wykonywać swoją pracę.

I tutaj pojawia się problem rękodzielniczki.

Bo w praktyce możesz być jednocześnie specjalistką od:

• tworzenia produktów,
• marketingu,
• sprzedaży,
• księgowości,
• obsługi klienta,
• strony internetowej,
• social media,
• newslettera.

Czy naprawdę musisz być specjalistką we wszystkich tych dziedzinach?

Nie.

---

Najpierw wypisz wszystko, co robisz

To jedno z najbardziej praktycznych ćwiczeń z wystąpienia Anny.

Weź kartkę.

Albo dokument.

I spróbuj odtworzyć swój typowy tydzień.

Wypisz wszystkie zadania, które wykonujesz.

Nie tylko te związane z produktem.

Również:

• pisanie postów,
• przygotowywanie newslettera,
• odpowiadanie na wiadomości,
• wystawianie faktur,
• prowadzenie strony,
• zamówienia,
• obsługę klientek,
• przygotowywanie grafik,
• sprzedaż,
• administrację.

Nie oceniaj ich jeszcze.

Po prostu je wypisz.

Dopiero potem zacznij analizować.

---

Które zadania delegować jako pierwsze?

Anna proponuje bardzo proste ćwiczenie z trzema kolorami.

Kolor pierwszy

Zaznacz zadania, które są poza Twoją specjalizacją.

Czyli takie, w których musisz poświęcać czas na uczenie się czegoś, co nie jest Twoim głównym obszarem.

Kolor drugi

Zaznacz zadania, których nie lubisz robić.

Bo jeżeli czegoś nie znosisz, bardzo łatwo zaczynasz to odkładać.

A wtedy pojawiają się:

• zaległości,
• stres,
• gaszenie pożarów,
• praca na ostatnią chwilę.

Kolor trzeci

Zaznacz zadania, które zajmują Ci najwięcej czasu w ciągu tygodnia.

I teraz najważniejsze:

Zadania oznaczone wszystkimi trzema kolorami są najlepszymi kandydatami do delegowania.

Nie musisz oddawać wszystkiego.

Zacznij właśnie od nich.

---

„Nikt nie zrobi tego tak dobrze jak ja”

To jeden z najczęstszych argumentów przeciwko delegowaniu.

I Anna zwraca uwagę na ważną rzecz.

Często problem nie polega na tym, że druga osoba nie potrafi wykonać zadania.

Problem polega na tym, że Ty nie powiedziałaś dokładnie, jak ma je wykonać.

Masz w głowie sposób działania.

Wiesz:

„Jak to robię, to najpierw robię A, potem B, potem C, a tutaj trzeba uważać na X.”

Tylko że druga osoba tego nie wie.

---

Nie deleguj zadania. Deleguj instrukcję jego wykonania.

Świetnym przykładem z wystąpienia jest pieczenie muffinek.

Jeżeli powiesz komuś:

„Upiecz muffinki”.

to nie przekazałaś właściwie żadnej procedury.

Możesz mieć w głowie konkretny przepis.

Ale druga osoba go nie zna.

Dlatego potrzebujesz przygotować instrukcję.

Czyli:

1. co trzeba zrobić,
2. w jakiej kolejności,
3. z czego skorzystać,
4. jakie są ważne szczegóły,
5. jaki powinien być efekt końcowy.

Tak samo działa to w biznesie.

---

Jak przygotować zadanie do delegowania?

Załóżmy, że chcesz przekazać komuś publikowanie posta na Instagramie.

Nie wystarczy:

„Przygotuj i opublikuj post”.

Jeżeli chcesz, żeby druga osoba zrobiła to zgodnie z Twoim standardem, opisz proces.

Na przykład:

1. Przygotuj grafikę.

2. Przygotuj tekst.

3. Dodaj odpowiednie hashtagi.

4. Dodaj CTA.

5. Sprawdź zgodność z brandingiem.

6. Zaplanuj publikację w określonym narzędziu.

7. Sprawdź jeszcze raz całość przed publikacją.

I teraz pojawia się kolejny poziom szczegółowości.

Co oznacza:

„Dodaj hashtagi”?

Jeżeli masz konkretne zasady, trzeba je zapisać.

Co oznacza:

„Zgodnie z brandingiem”?

Warto wskazać:

• kolory,
• fonty,
• sposób wykorzystania zdjęć,
• styl komunikacji.

Im bardziej powtarzalne jest zadanie, tym bardziej opłaca się stworzyć procedurę.

---

Procedura może być tekstem albo filmem

Nie musisz pisać wielkiej instrukcji.

Jeżeli zadanie jest wizualne, możesz po prostu:

nagrać ekran.

Pokazać:

„Klikam tutaj → wybieram to → wpisuję to → zapisuję tutaj.”

To często będzie dla współpracownika znacznie bardziej użyteczne niż kilka stron tekstu.

I ważna rzecz:

nie tworzysz procedury po to, żeby utrudnić sobie delegowanie.

Tworzysz ją po to, żeby nie musieć za każdym razem tłumaczyć tego samego od początku.

---

Delegowanie nie musi być kosztem

Kolejny bardzo ważny argument z wystąpienia Anny:

delegowanie nie musi być kosztem, może być inwestycją.

Wyobraź sobie, że Twoja godzina pracy jest warta 125 zł.

Jeżeli przez 32 godziny tygodniowo zajmujesz się zadaniami spoza swojej głównej specjalizacji, to możesz policzyć, ile kosztuje Cię wykonywanie ich samodzielnie.

W przykładzie Anny daje to 208 000 zł ukrytego kosztu rocznie.

To nie oznacza oczywiście, że każda firma osiągnie dokładnie taki wynik.

To przykład pokazujący mechanizm:

Twojego czasu nie można traktować jako darmowego.

Jeżeli odzyskasz część czasu i przeznaczysz go na pracę, która generuje przychód, sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej.

---

Jak policzyć, czy delegowanie Ci się opłaca?

Zamiast pytać:

„Czy stać mnie na zatrudnienie kogoś?”

zadaj sobie kilka innych pytań.

Ile warta jest moja godzina?

Weź realną stawkę, po której sprzedajesz swoje usługi lub pracę.

Ile czasu tygodniowo zajmuje mi zadanie?

Nie zgaduj.

Zmierz.

Ile kosztowałoby zlecenie tego zadania komuś innemu?

Sprawdź stawki rynkowe.

Co zrobię z odzyskanym czasem?

To jest kluczowe pytanie.

Jeżeli odzyskane pięć godzin przeznaczysz na kolejne pięć godzin administracji, niewiele się zmieni.

Ale jeżeli przeznaczysz je na:

• pracę z klientami,
• rozwój produktu,
• sprzedaż,
• strategię,
• działania, które generują przychód,

delegowanie może zacząć działać jak inwestycja w rozwój firmy.

---

Najdroższe zadanie to czasami to, którego nie delegujesz

To bardzo ważna zmiana perspektywy.

Płacąc współpracownikowi, widzisz:

„Wydałam 500 zł.”

Nie widzisz natomiast:

„Odzyskałam 10 godzin mojego czasu.”

Dlatego przy podejmowaniu decyzji o delegowaniu warto patrzeć nie tylko na:

koszt współpracownika

ale również na:

wartość Twojego odzyskanego czasu.

---

Ale uwaga: nie deleguj byle czego

Anna bardzo mocno podkreśla jeszcze jedną rzecz.

Jeżeli oddasz zadanie niewłaściwej osobie albo przekażesz je bez odpowiedniego przygotowania, możesz stracić podwójnie.

Najpierw:

płacisz komuś za wykonanie zadania.

A później:

poprawiasz jego pracę sama.

Wtedy zamiast odzyskać czas, tracisz go jeszcze więcej.

Dlatego kolejność jest ważna:

wybierz właściwe zadanie → przygotuj procedurę → przekaż → sprawdź → popraw proces.

---

„Jak deleguję, stracę kontrolę”

To kolejny mit.

Ale warto odwrócić pytanie:

Czy naprawdę masz kontrolę, jeżeli wszystko zależy od Ciebie?

Jeżeli pracujesz:

• po nocach,
• na ostatnią chwilę,
• gasząc kolejne pożary,
• pilnując każdego szczegółu,

to fakt, że wszystko robisz sama, niekoniecznie oznacza kontrolę.

Może oznaczać po prostu przeciążenie.

Prawdziwa kontrola wymaga systemu.

---

Najpierw stwórz strukturę swojej firmy

Nawet jeżeli działasz solo.

To bardzo ciekawy element tego wystąpienia.

Możesz myśleć:

„Przecież jestem sama, więc po co mi struktura organizacyjna?”

A jednak warto ją rozpisać.

Na samej górze jesteś Ty:

Właścicielka

A poniżej możesz mieć np.:

Tworzenie / realizacja usług

Marketing

Sprzedaż

Obsługa klienta

Finanse / księgowość

IT / strona internetowa

To nie oznacza, że masz natychmiast zatrudnić sześć osób.

Oznacza tylko, że zaczynasz widzieć:

jakie funkcje naprawdę istnieją w Twoim biznesie.

---

A potem rozpisz odpowiedzialności

Dla każdego obszaru odpowiedz:

Za co ta osoba odpowiada?

Jakie zadania wykonuje?

Jakich umiejętności potrzebuje?

Jakich narzędzi używa?

Na przykład osoba odpowiedzialna za marketing może zajmować się:

• listą mailingową,
• newsletterem,
• mediami społecznościowymi,
• przygotowaniem grafik,
• planowaniem publikacji.

Do tego potrzebuje konkretnych umiejętności i znajomości konkretnych narzędzi.

I właśnie w ten sposób zaczyna powstawać coś bardzo cennego:

opis stanowiska.

---

Struktura + role + procedury

Anna wskazuje trzy elementy, które pomagają przygotować biznes do delegowania:

1. Struktura

Jakie obszary istnieją w firmie?

2. Role

Za co odpowiada każda osoba?

3. Procedury

Jak dokładnie wykonuje się powtarzalne zadania?

Kiedy masz te trzy rzeczy, delegowanie staje się znacznie prostsze.

Bo nie zaczynasz od:

„Potrzebuję kogoś do pomocy, tylko nie wiem właściwie do czego”.

Możesz powiedzieć:

„Potrzebuję osoby odpowiedzialnej za ten konkretny obszar, z tym zakresem odpowiedzialności i tymi zadaniami”.

---

Nie zarządzaj zadaniami przez Messenger

To również ważny praktyczny element wystąpienia.

Jeżeli zadania są rozrzucone:

• w mailach,
• Messengerze,
• SMS-ach,
• notatkach,
• kartkach,
• rozmowach,

bardzo szybko zaczynasz tracić orientację.

Dlatego warto mieć jedno miejsce, w którym zarządzasz zadaniami.

Anna rekomenduje Asanę i sama korzysta z niej od lat.

Warto jednak potraktować to jako jej rekomendację z wystąpienia, a nie uniwersalną zasadę, że każda firma musi korzystać właśnie z Asany.

Najważniejsza jest zasada:

zadania powinny mieć jedno uporządkowane miejsce.

---

Zacznij od jednego zadania

Jeżeli nigdy wcześniej nie delegowałaś, nie próbuj od razu budować całego zespołu.

Wybierz:

jedno zadanie.

Przekaż je.

Zobacz:

• co zadziałało,
• czego zabrakło w instrukcji,
• jakie pytania pojawiły się po stronie współpracownika,
• co trzeba poprawić.

Potem deleguj kolejne.

Delegowania również trzeba się nauczyć.

---

Od delegowania zadań do delegowania odpowiedzialności

To kolejny etap.

Na początku możesz przekazać:

„Wyślij newsletter”.

Potem:

„Zajmij się newsletterem”.

A docelowo:

„Odpowiadasz za marketing.”

To zupełnie inny poziom.

Nie przekazujesz pojedynczych czynności.

Przekazujesz obszar odpowiedzialności.

I właśnie wtedy zaczynasz naprawdę budować firmę, która nie opiera się wyłącznie na Tobie.

---

Nie musisz przestać być specjalistką

To bardzo ważne szczególnie w biznesie handmade.

Delegowanie nie oznacza:

„Przestaję robić rękodzieło”.

Jeżeli właśnie tworzenie jest Twoją największą wartością, możesz nadal pozostać główną osobą odpowiedzialną za:

produkt.

Ale nie musisz jednocześnie być:

• księgową,
• administratorką,
• specjalistką IT,
• social media managerką,
• osobą od newslettera,
• osobą od obsługi klienta.

Twoim zadaniem jako właścicielki nie jest wykonywanie wszystkich prac w firmie.

Twoim zadaniem jest również decydowanie, które z nich powinny pozostać w Twoich rękach.

---

Ćwiczenie dla Ciebie

Jeżeli chcesz zacząć delegować, zrób dziś jedną rzecz.

Weź kartkę i wypisz wszystkie zadania z ostatniego tygodnia.

Następnie oznacz je trzema kolorami:

1. Poza moją specjalizacją

2. Nie lubię tego robić

3. Zajmuje mi to dużo czasu

Teraz znajdź zadania oznaczone trzema kolorami.

I wybierz jedno.

Nie pięć.

Nie dziesięć.

Jedno.

Następnie przygotuj do niego procedurę.

Napisz:

• jaki ma być efekt,
• jakie są kroki,
• jakich narzędzi użyć,
• jakie są zasady,
• czego unikać,
• po czym poznasz, że zadanie zostało wykonane prawidłowo.

I dopiero wtedy przekaż je innej osobie.

---

Delegowanie nie oznacza utraty kontroli

Wręcz przeciwnie.

Dobrze przygotowane delegowanie może sprawić, że zyskujesz kontrolę nad firmą, bo przestajesz być jedynym miejscem, w którym znajduje się cała wiedza.

Zaczynasz budować:

strukturę.

procedury.

role.

odpowiedzialność.

system pracy.

I dzięki temu biznes może rosnąć bez dokładania kolejnych godzin Twojej pracy.

---

Zostań właścicielką biznesu, a nie jego jedynym pracownikiem

Największa zmiana nie polega więc na tym, że:

„zatrudnię kogoś do pomocy”.

Chodzi o zmianę sposobu myślenia:

„Nie muszę osobiście wykonywać wszystkiego, co jest potrzebne do funkcjonowania mojej firmy.”

Możesz nadal być sercem marki.

Możesz nadal tworzyć.

Możesz nadal mieć kontakt z klientkami.

Ale jednocześnie możesz budować firmę, w której nie każda decyzja i nie każde zadanie musi przejść przez Twoje ręce.

Bo jeśli wszystko zależy od Ciebie, trudno mówić o skalowaniu.

A jeśli zaczynasz budować strukturę, role i procedury, pojawia się przestrzeń na rozwój.

---

Handmade Business Summit 2023

Ten artykuł powstał na podstawie wystąpienia Anny Papiernik „4 mity na temat delegowania, czyli jak skutecznie skończyć z rolą Zosi Samosi” podczas Handmade Business Summit 2023.

Jeżeli rozwijasz biznes oparty na rękodziele i chcesz przejść od wykonywania wszystkiego samodzielnie do bardziej uporządkowanego modelu biznesowego, zobacz również:

Handmade Business Summit

Biznes handmade , jak zarabiać na rękodziele, kompletny przewodnik

Biblioteka Biznesowa dla Handmade

---

FAQ

Jak zacząć delegować zadania w małej firmie?

Zacznij od spisania wszystkich zadań, które wykonujesz w ciągu tygodnia. Następnie zaznacz zadania spoza swojej specjalizacji, których nie lubisz oraz te, które zajmują Ci najwięcej czasu. Zadania należące do wszystkich trzech grup są dobrymi kandydatami do pierwszego delegowania.

Co warto delegować w biznesie handmade?

W pierwszej kolejności warto rozważyć zadania spoza głównej specjalizacji właścicielki, których nie lubi wykonywać i które zajmują dużo czasu. Mogą to być np. część działań marketingowych, obsługa klienta, zadania administracyjne, księgowość czy czynności techniczne.

Jak delegować zadania, żeby ktoś wykonał je dobrze?

Przed przekazaniem zadania przygotuj dokładną procedurę: określ oczekiwany rezultat, kolejność działań, potrzebne narzędzia i standard wykonania. W przypadku zadań wykonywanych na komputerze pomocne może być również nagranie ekranu.

Czy delegowanie jest opłacalne w małej firmie?

Może być, szczególnie jeśli odzyskany czas właścicielka przeznacza na działania generujące przychód lub rozwój firmy. Warto porównać własną wartość godzinową, czas poświęcany na zadanie oraz koszt zlecenia go innej osobie.

Jak nie stracić kontroli po delegowaniu?

Pomaga uporządkowanie struktury firmy, odpowiedzialności poszczególnych ról i procedur oraz korzystanie z jednego systemu zarządzania zadaniami. Delegowanie nie powinno oznaczać przekazywania zadań „w ciemno”.

Jeżeli prowadzisz biznes handmade, prawdopodobnie znasz ten scenariusz.

Rano zaglądasz na Instagram.

Trzeba wrzucić relację.

Potem post.

Może rolkę.

Trzeba sprawdzić, co teraz działa.

Zmienić zdjęcie.

Zobaczyć, co robi konkurencja.

Odpisać na komentarze.

Przejrzeć statystyki.

A później okazuje się, że minęło kilka godzin, a Ty nadal nie zrobiłaś tego, co naprawdę chciałaś zrobić.

Stworzyć.

I właśnie o tym jest ten artykuł.

Nie o tym, że social media są złe.

Nie o tym, że trzeba z nich całkowicie zrezygnować.

Tylko o pytaniu:

Czy naprawdę wszystkie działania promocyjne Twojej marki muszą odbywać się w social mediach?

Bo być może część tego czasu możesz odzyskać.

---

Czy rękodzielniczka musi być wszędzie?

To jedna z największych pułapek prowadzenia marki w internecie.

Widzisz, że ktoś działa na Instagramie.

Ktoś inny jest na TikToku.

Kolejna osoba rozwija Pinterest.

Jeszcze ktoś prowadzi YouTube.

I pojawia się myśl:

„Skoro oni tam są, ja też muszę tam być”.

To prowadzi do tak zwanego syndromu błyszczącego obiektu.

Nowy kanał.

Nowy trend.

Nowa funkcja.

Nowy format.

I za każdym razem:

„Może właśnie TO jest rozwiązanie?”

Tylko że każdy kolejny kanał potrzebuje Twojego czasu.

A przecież masz już pracę twórczą.

Masz produkty.

Zamówienia.

Klientki.

Pakowanie.

Warsztaty.

I życie poza biznesem.

Dlatego pierwsze pytanie nie powinno brzmieć:

„Gdzie jeszcze powinnam być?”

Tylko:

„Które kanały rzeczywiście przynoszą mi coś więcej niż lajki?”

---

Nie każda marka potrzebuje tych samych kanałów

To bardzo ważna rzecz.

Każda marka startuje z innego miejsca.

Masz inną:

• grupę odbiorców,
• rozpoznawalność,
• ofertę,
• ilość czasu,
• wiedzę,
• możliwość inwestowania w reklamę,
• historię marki.

To, co działa u jednej twórczyni, nie musi działać u Ciebie.

Jeżeli ktoś zaczyna publikować na TikToku i odnosi sukces, nie oznacza to automatycznie, że Ty również musisz tam wejść.

Jeżeli konkurencyjna marka prowadzi codziennie Instagram, nie oznacza to, że codzienny Instagram jest najlepszym sposobem na rozwijanie Twojej marki.

Nie kopiuj kanału. Sprawdź mechanizm.

---

Problem zaczyna się wtedy, kiedy social media zabierają czas na właściwą pracę

To właśnie tutaj warto zrobić sobie uczciwy rachunek.

Ile godzin tygodniowo spędzasz na:

• tworzeniu postów,
• montowaniu rolek,
• nagrywaniu relacji,
• odpowiadaniu na komentarze,
• przeglądaniu innych profili,
• śledzeniu trendów,
• zastanawianiu się, co opublikować?

A ile czasu przeznaczasz na:

• tworzenie produktów,
• rozwijanie oferty,
• kontakt z klientkami,
• pracę nad stroną,
• budowanie relacji,
• rozwój własnych kompetencji?

Jeżeli proporcje zaczynają się odwracać, warto się zatrzymać.

Bo celem nie jest przecież:

spędzać jak najwięcej czasu w internecie.

Celem jest:

rozwijać biznes.

---

1. Blog i SEO: twórz treści, które nie znikają po 24 godzinach

To jeden z najmocniejszych argumentów pojawiających się w wystąpieniu Kasi Wilk.

Wyobraź sobie dwie sytuacje.

Opcja pierwsza

Tworzysz relację na Instagramie.

Po 24 godzinach praktycznie znika z głównego obiegu.

Opcja druga

Tworzysz artykuł na blogu.

Dobrze wybierasz temat.

Optymalizujesz go pod wyszukiwarkę.

Dodajesz wartościową treść.

Linkujesz go z innych miejsc.

I artykuł może być znajdowany również wiele tygodni czy miesięcy później.

To zupełnie inny rodzaj pracy.

Nie oznacza to, że każdy artykuł automatycznie zacznie przynosić ruch.

SEO potrzebuje czasu.

Ale właśnie dlatego warto myśleć o blogu jak o budowaniu biblioteki treści, a nie o jednorazowej publikacji.

---

Dlaczego blog może być lepszą inwestycją czasu?

Kasia opisuje własne doświadczenie z profilem podróżniczym.

Kiedyś coraz więcej energii szło w tworzenie materiałów na social media.

Podróże zaczęły być podporządkowane temu, co można później opublikować.

W pewnym momencie pojawiło się pytanie:

„Po co właściwie prowadzę ten profil?”

I wtedy blog stał się jednym z elementów zmiany.

Treści publikowane na blogu nie znikały po 24 godzinach.

Można było do nich wrócić.

Coś poprawić.

Coś dopisać.

Rozwijać je.

A przede wszystkim:

mogły być znajdowane przez osoby, które rzeczywiście szukały danego tematu.

To jest ogromna różnica między publikowaniem „żeby coś było” a tworzeniem treści, które mają długoterminowy cel.

---

2. Wykorzystuj SEO na stronie internetowej

Jeżeli masz stronę internetową, nie traktuj jej wyłącznie jako wizytówki.

To może być jeden z najważniejszych kanałów pozyskiwania klientów.

Podstawą jest zadbanie o rzeczy takie jak:

• dobre opisy produktów,
• odpowiednie słowa kluczowe,
• meta title,
• meta description,
• opisy zdjęć,
• czytelna struktura strony,
• wartościowe treści.

Nie chodzi o to, żeby pisać dla robotów Google.

Chodzi o to, żeby pomóc wyszukiwarce zrozumieć:

co oferujesz, dla kogo jest Twoja oferta i na jakie pytania odpowiada Twoja strona.

---

Twoje zdjęcie też może pracować na SEO

W biznesie handmade zdjęcia są oczywiście niezwykle ważne.

Ale samo wrzucenie zdjęcia do sklepu nie wystarczy.

Warto zadbać o sposób jego opisania i nazwania.

Jeżeli masz zdjęcie produktu, nie zostawiaj go jako:

IMG_4532.jpg

Zadbaj o nazwę, opis i kontekst, który pomaga zarówno użytkownikowi, jak i wyszukiwarce zrozumieć, co znajduje się na zdjęciu.

To drobiazgi.

Ale właśnie z takich drobiazgów składa się dobrze przygotowana strona.

---

3. Newsletter: buduj własny kanał kontaktu

Newsletter może być świetną alternatywą dla ciągłego ścigania zasięgów.

Dlaczego?

Bo osoba zapisująca się na Twoją listę świadomie daje Ci możliwość kontaktu.

Nie musisz czekać, aż algorytm zdecyduje, czy pokaże jej Twój post.

Możesz napisać do niej bezpośrednio.

Newsletter może służyć do:

• informowania o nowych produktach,
• sprzedaży,
• dzielenia się historiami,
• edukowania,
• pokazywania kulis,
• zapraszania na warsztaty,
• informowania o wydarzeniach.

I co najważniejsze:

nie musisz publikować codziennie.

Możesz stworzyć własny rytm.

---

4. Podcast: buduj relację głębiej niż jednym postem

Jeżeli lubisz mówić, podcast może być ciekawą alternatywą dla ciągłego tworzenia krótkich treści.

Możesz opowiadać o:

• procesie twórczym,
• biznesie,
• swoich doświadczeniach,
• błędach,
• produktach,
• inspiracjach,
• problemach klientek,
• kulisach marki.

Podcast ma jeszcze jedną zaletę.

Pozwala odbiorcy spędzić z Tobą znacznie więcej czasu.

Nie kilka sekund.

Nie jedno zdjęcie.

Tylko kilkanaście czy kilkadziesiąt minut.

To może bardzo dobrze budować relację.

---

5. YouTube: wykorzystuj wyszukiwalność wideo

Kolejnym kanałem, o którym mówi Kasia, jest YouTube.

I tutaj pojawia się ważna różnica względem części treści publikowanych w social mediach.

Film na YouTube może być znajdowany przez wyszukiwarkę również długo po publikacji.

Możesz tworzyć:

• tutoriale,
• instrukcje,
• odpowiedzi na pytania,
• prezentacje produktów,
• materiały edukacyjne,
• rozmowy,
• podcasty wideo.

Jeżeli ktoś wpisze w wyszukiwarkę pytanie, na które odpowiada Twój film, masz szansę pojawić się dokładnie wtedy, kiedy ta osoba czegoś potrzebuje.

To zupełnie inny model niż:

„Mam nadzieję, że ktoś zobaczy mój dzisiejszy post”.

---

6. Współprace: nie musisz wszystkiego robić sama

Kolejny sposób na promocję to współpraca z innymi osobami i markami.

I tutaj ważne jest, żeby nie myśleć wyłącznie:

„Muszę znaleźć kogoś z ogromną liczbą obserwujących”.

Nie zawsze.

Czasami znacznie ważniejsza jest zgodność odbiorców i wartości.

Kasia opisuje sytuacje, w których kontaktowała się z miejscami, które odwiedzała, proponując wspólne materiały.

Dzięki temu treści stawały się bogatsze.

Pojawiały się nowe osoby.

Nowe historie.

Nowe doświadczenia.

A przy okazji powstawały relacje biznesowe.

---

Nie każda współpraca jest warta Twojego czasu

To również bardzo ważne.

Może zdarzyć się, że marka odpowie:

„Odezwij się, kiedy będziesz mieć 5000 obserwujących”.

Ale warto wtedy zadać sobie pytanie:

„Czy ja naprawdę potrzebuję tej konkretnej współpracy?”

Nie musisz udowadniać swojej wartości każdej marce.

Możesz znaleźć inną osobę.

Inną firmę.

Innego twórcę.

Inny projekt.

Najlepsze współprace często powstają wtedy, kiedy obie strony widzą win-win.

---

7. Targi i wydarzenia mogą pracować również po wydarzeniu

Jeżeli sprzedajesz rękodzieło stacjonarnie, targi mogą być ważnym kanałem promocji.

Ale warto spojrzeć na nie szerzej.

Targi nie muszą kończyć się w momencie złożenia stoiska.

Jeżeli organizator przygotowuje materiały z wydarzenia, możesz je później wykorzystać.

Zdjęcia.

Filmy.

Relacje.

Informacje o uczestnikach.

Podsumowanie wydarzenia.

To wszystko może być materiałem, który nie musisz tworzyć od zera.

Dlatego przed udziałem w targach warto zapytać organizatora:

„Jak będzie wyglądała promocja wydarzenia i czy materiały po wydarzeniu będę mogła wykorzystać na swoich kanałach?”

To bardzo konkretne pytanie.

I może oszczędzić Ci sporo czasu.

---

Po targach nie zostawiaj klientki samej z wizytówką

To kolejny problem.

Wyobraź sobie osobę, która po targach wraca do domu z:

• dziesięcioma wizytówkami,
• kilkunastoma profilami na Instagramie,
• katalogiem,
• ulotkami.

Czy naprawdę następnego dnia wejdzie na każdy z tych profili?

Prawdopodobnie nie.

Dlatego warto zadbać o kolejny punkt kontaktu.

Może nim być:

• newsletter,
• strona internetowa,
• blog,
• YouTube,
• formularz zapisu,
• konkretna oferta.

Nie chodzi o to, żeby po targach klientka musiała sama Cię odnaleźć.

Ułatw jej powrót do Twojej marki.

---

Nie musisz docierać do wszystkich

To jedna z najważniejszych myśli z całego wystąpienia.

Możemy podzielić rynek na trzy obszary:

Twój dostępny rynek

To osoby, do których możesz już teraz dotrzeć.

Masz z nimi kontakt.

Obserwują Cię.

Są w Twojej społeczności.

Twój potencjalny rynek

To osoby, do których chcesz dotrzeć.

Mogą być zainteresowane Twoją ofertą, ale jeszcze Cię nie znają.

„Nie Twój” rynek

To osoby, do których nie musisz docierać.

I to jest bardzo uwalniające.

Bo nie musisz podobać się wszystkim.

Nie musisz współpracować ze wszystkimi.

Nie musisz być obecna wszędzie.

Nie musisz mieć każdego klienta.

---

Umiejętność odpuszczania jest częścią strategii

W biznesie handmade bardzo łatwo wpaść w przekonanie:

„Jeszcze tylko ten jeden kanał”.

„Jeszcze TikTok”.

„Jeszcze Pinterest”.

„Jeszcze codzienne rolki”.

„Jeszcze newsletter”.

„Jeszcze podcast”.

A potem okazuje się, że nie masz czasu na produkcję.

Dlatego czasami najlepszą decyzją biznesową jest powiedzenie:

„Nie. Tego teraz nie robię.”

Nie dlatego, że ten kanał jest zły.

Tylko dlatego, że nie jest teraz właściwy dla Twojego biznesu.

---

Jak ocenić, czy social media rzeczywiście Ci się opłacają?

Nie patrz wyłącznie na lajki.

Sprawdź:

• ile osób rzeczywiście kupuje,
• ile osób pyta o ofertę,
• ile osób zapisuje się na newsletter,
• ile osób przechodzi na stronę,
• ile osób wraca,
• ile czasu zajmuje Ci tworzenie treści,
• ile sprzedaży można powiązać z danym kanałem.

Możesz mieć post z dużą liczbą polubień i zero sprzedaży.

Możesz mieć mały artykuł na blogu, który przez rok sprowadza na stronę osoby zainteresowane konkretnym produktem.

To są dwa zupełnie różne wyniki.

---

Lajki nie są celem biznesowym

To może być trudne do przyjęcia.

Bo lajki są widoczne.

Można je policzyć.

Można je porównać.

Ale:

1000 lajków ≠ 1000 klientów.

Dlatego warto patrzeć na to, co rzeczywiście dzieje się po publikacji.

Czy ktoś:

• odwiedził stronę?
• zapisał się?
• zapytał?
• kupił?
• polecił Cię?

Jeżeli nie, być może warto zmienić sposób mierzenia skuteczności.

---

Nie musisz podążać za każdym trendem

Internet zmienia się bardzo szybko.

Dzisiaj wszyscy mówią o rolkach.

Jutro o TikToku.

Później o kolejnym formacie.

Za chwilę pojawi się następny trend.

Ale:

Trend nie oznacza automatycznie strategii dla Twojej marki.

Możesz wybierać tylko te trendy, które naprawdę do Ciebie pasują.

Jeżeli jakiś format jest sprzeczny z Twoim stylem komunikacji albo zabiera Ci absurdalnie dużo czasu, nie musisz go wdrażać tylko dlatego, że robi to konkurencja.

---

Co zamiast social media?

Nie chodzi o stworzenie kolejnej listy „musisz być wszędzie”.

Chodzi o wybranie jednego lub kilku kanałów, które mają dla Ciebie sens.

Możesz postawić na:

Blog + SEO

Jeżeli lubisz pisać i masz wiedzę, którą możesz przekazywać.

YouTube

Jeżeli dobrze czujesz się przed kamerą lub lubisz tworzyć tutoriale.

Newsletter

Jeżeli chcesz budować bezpośrednią relację z odbiorcami.

Podcast

Jeżeli dobrze czujesz się w dłuższej formie rozmowy.

Współprace

Jeżeli masz możliwość budowania relacji z innymi markami.

Targi i wydarzenia

Jeżeli Twoje produkty dobrze funkcjonują offline.

Opinie i rekomendacje

Jeżeli masz już klientki, które mogą polecać Twoją markę dalej.

Nie musisz robić wszystkiego.

Wybierz to, co możesz utrzymać.

---

Opinie klientów są Twoim kanałem promocji

Jeżeli masz już klientów, wykorzystaj to.

Poproś o:

• opinię,
• zdjęcie produktu,
• komentarz,
• rekomendację,
• krótką historię.

Opinie mogą później pracować:

• na stronie,
• w sklepie,
• w Google,
• w newsletterze,
• w materiałach sprzedażowych,
• na YouTube.

I znów:

nie tworzysz wszystkiego od zera.

Wykorzystujesz to, co już wydarzyło się w Twoim biznesie.

---

Twoja strona internetowa może pracować, kiedy Ty odpoczywasz

To jedna z największych zalet działań długoterminowych.

Jeżeli masz dobrze przygotowaną stronę:

• produkt jest opisany,
• zdjęcia są dobre,
• treści odpowiadają na pytania,
• strona jest widoczna w Google,
• klient może łatwo dokonać zakupu,

to strona może przyciągać osoby również wtedy, kiedy Ty nie siedzisz przy telefonie.

Nie oznacza to, że strona zrobi wszystko za Ciebie.

Ale jej potencjał jest zupełnie inny niż pojedynczej relacji, która za chwilę zniknie.

---

Produkty cyfrowe mogą pracować bez Twojej obecności

To kolejny element, który warto wykorzystać.

Jeżeli masz:

• ebook,
• wzór,
• kurs,
• nagranie,
• webinar,
• materiał edukacyjny,

możesz sprzedawać go online.

Wystarczy odpowiednio przygotowana strona i system sprzedaży.

Nie musisz za każdym razem:

• jechać na targi,
• rozstawiać stoiska,
• pakować produktu,
• umawiać spotkania.

Produkt cyfrowy może być dostępny również wtedy, kiedy Ty masz wolne.

---

Nie oznacza to, że wszystko musi być cyfrowe

To ważne rozróżnienie.

Nie chodzi o to, żebyś przestała tworzyć fizyczne produkty.

Nie chodzi też o to, żeby każda rękodzielniczka została influencerką albo twórczynią kursów.

Chodzi o dywersyfikację sposobów docierania do klientów.

Jeżeli sprzedajesz fizyczne produkty, możesz rozwijać stronę.

Jeżeli prowadzisz warsztaty, możesz wykorzystać newsletter.

Jeżeli masz wiedzę, możesz stworzyć ebook.

Jeżeli lubisz mówić, możesz uruchomić podcast.

Jeżeli dobrze czujesz się przed kamerą, możesz rozwijać YouTube.

---

Zacznij od podstaw swojej strony

Jeżeli masz stronę internetową, nie musisz od razu robić wielkiej przebudowy.

Zacznij od podstaw:

Zdjęcia

Czy wiadomo, co przedstawiają?

Nazwy plików

Czy są opisowe?

Opisy produktów

Czy naprawdę odpowiadają na pytania klienta?

Słowa kluczowe

Czy używasz określeń, których potencjalna klientka rzeczywiście szuka?

Meta title i meta description

Czy pomagają wyszukiwarce i użytkownikowi zrozumieć stronę?

Responsywność

Czy strona dobrze działa na telefonie?

To są fundamenty.

---

SEO nie działa od razu

To również warto sobie powiedzieć wprost.

Jeżeli dzisiaj napiszesz artykuł, nie oznacza to, że jutro znajdziesz się na pierwszym miejscu Google.

SEO potrzebuje czasu.

Strona musi zostać zaindeksowana.

Treść musi zacząć budować swoją widoczność.

Potrzebujesz konsekwencji.

Ale właśnie dlatego SEO może być tak wartościowe:

pracujesz dzisiaj nad treścią, która może przynosić efekty również później.

---

Nie wszystko musisz robić sama

Jeżeli nie znasz się na SEO, możesz się go nauczyć.

Ale możesz też zlecić część pracy.

Ważne jest, żeby nie traktować tego jako:

„Skoro nie umiem, to nie ma sensu”.

Możesz nauczyć się podstaw.

Możesz przetestować.

Możesz sprawdzić, co działa.

A później zdecydować:

Czy chcę robić to sama, czy wolę przekazać to komuś innemu?

Czasami właśnie takie decyzje pozwalają odzyskać czas.

---

Zrób własny audyt czasu

I teraz najważniejsze ćwiczenie.

Weź ostatni tydzień.

Zapisz, ile czasu spędziłaś na:

Instagramie: ___

Facebooku: ___

TikToku: ___

Pinterest: ___

tworzeniu rolek: ___

odpowiadaniu na komentarze: ___

tworzeniu postów: ___

A potem zapisz:

blog / SEO: ___

newsletter: ___

strona internetowa: ___

tworzenie produktów: ___

obsługa klientek: ___

sprzedaż: ___

I odpowiedz sobie:

Czy mój czas jest tam, gdzie są moje cele biznesowe?

To może być bardzo ciekawe ćwiczenie.

---

Nie chodzi o ucieczkę z internetu

To nie jest artykuł przeciwko social mediom.

Social media mogą być świetnym narzędziem.

Mogą budować społeczność.

Mogą przynosić klientów.

Mogą pomagać w sprzedaży.

Mogą dawać ogromną frajdę.

Problem pojawia się dopiero wtedy, kiedy:

narzędzie zaczyna zarządzać Twoim biznesem.

Jeżeli każdego dnia zastanawiasz się, jaki trend właśnie obowiązuje, co musisz nagrać i dlaczego Twoje zasięgi spadły, być może warto zrobić krok w tył.

---

Zamiast być wszędzie, wybierz swoje miejsce

Nie potrzebujesz pięciu kanałów.

Nie potrzebujesz codziennie publikować.

Nie potrzebujesz mieć wszystkiego.

Potrzebujesz znaleźć sposób promocji, który:

• pasuje do Twojej marki,
• dociera do właściwych osób,
• prowadzi do sprzedaży,
• możesz regularnie utrzymać,
• nie zabiera Ci całego czasu.

Bo biznes handmade powinien zostawić Ci jeszcze trochę miejsca na…

handmade.

---

W poszukiwaniu straconego czasu

Tytuł wystąpienia Kasi Wilk jest bardzo trafny.

Bo być może problemem nie jest to, że masz za mało czasu.

Być może część tego czasu oddajesz kanałom, które nie są dla Ciebie najważniejsze.

I być może nie potrzebujesz kolejnego sposobu na zwiększenie produktywności.

Potrzebujesz po prostu przestać robić kilka rzeczy, które nie przynoszą odpowiedniego efektu.

Zamiast kolejnej godziny na Instagramie możesz:

• napisać jeden wartościowy artykuł,
• poprawić opis produktu,
• przygotować newsletter,
• nagrać film na YouTube,
• poprosić klientkę o opinię,
• odezwać się do potencjalnego partnera,
• stworzyć nowy produkt,
• odpocząć.

I czasami właśnie odpuszczenie jest decyzją strategiczną.

---

7 sposobów na promocję rękodzieła poza social media

Jeżeli chcesz zacząć od konkretów, wybierz jeden z tych kierunków:

1. Blog i SEO

Twórz treści odpowiadające na pytania klientów i pracujące dłużej niż pojedynczy post.

2. Strona internetowa

Zadbaj o opisy produktów, zdjęcia, słowa kluczowe i podstawy SEO.

3. Newsletter

Buduj własną bazę osób zainteresowanych Twoją marką.

4. YouTube

Twórz materiały, które mogą być znajdowane również po publikacji.

5. Podcast

Buduj relację poprzez dłuższe treści i rozmowy.

6. Współprace

Łącz się z markami i twórcami, których odbiorcy pasują do Twojej grupy docelowej.

7. Targi i wydarzenia

Wykorzystuj nie tylko samo wydarzenie, ale również materiały i kontakty powstałe wokół niego.

---

Najważniejsze pytanie na koniec

Nie pytaj:

„Jak mogę być jeszcze bardziej widoczna w internecie?”

Zapytaj:

„Jak mogę być widoczna dla właściwych osób, nie spędzając całego życia w social mediach?”

To zupełnie inne pytanie.

I może prowadzić do znacznie lepszej strategii.

---

Handmade Business Summit 2023

Ten artykuł powstał na podstawie wystąpienia Kasi Wilk podczas Handmade Business Summit 2023 – „W poszukiwaniu straconego czasu”.

Wystąpienie dotyczy m.in. ograniczania zależności od social mediów, wykorzystania bloga i SEO, strony internetowej, newslettera, podcastu, YouTube, współprac, targów oraz świadomego wyboru kanałów promocji.

Kasia pokazuje również na przykładzie własnego doświadczenia, jak nadmierne skupienie na social mediach może zacząć odbierać czas, który pierwotnie miał być przeznaczony na samą pasję i twórczość.

Jeżeli chcesz rozwijać biznes oparty na rękodziele, zobacz również:

👉 Handmade Business Summit

👉 Biznes handmade, jak zarabiać na rękodziele, kompletny przewodnik

👉 Biblioteka Biznesowa dla Handmade

---

FAQ: promocja rękodzieła bez social media

Czy można promować rękodzieło bez Instagrama?

Tak. Instagram jest tylko jednym z możliwych kanałów promocji. Możesz wykorzystywać m.in. blog i SEO, stronę internetową, newsletter, YouTube, podcast, współprace, targi oraz rekomendacje klientów.

Jak promować rękodzieło bez Facebooka?

Warto zbudować własne kanały komunikacji, takie jak strona internetowa i newsletter, oraz wykorzystywać kanały wyszukiwalne, np. Google, blog i YouTube. Możesz również rozwijać współprace i promocję offline.

Czy warto prowadzić bloga, jeśli mam markę handmade?

Tak, szczególnie jeśli jesteś gotowa tworzyć treści odpowiadające na rzeczywiste pytania potencjalnych klientów. W przeciwieństwie do części krótkotrwałych treści social media artykuł może być znajdowany przez wyszukiwarkę również długo po publikacji.

Czy rękodzielniczka musi być aktywna na wszystkich social mediach?

Nie. Warto wybrać kanały, które odpowiadają Twojej grupie docelowej, ofercie i możliwościom czasowym. Obecność na większej liczbie platform nie zawsze oznacza większą sprzedaż.

Co zamiast Instagrama dla marki handmade?

Możesz rozwijać blog i SEO, newsletter, YouTube, podcast, stronę internetową, współprace z innymi markami, targi oraz system rekomendacji i opinii klientów.

Jak odzyskać czas zabrany przez social media?

Najpierw sprawdź, ile czasu rzeczywiście spędzasz na poszczególnych platformach i jaki efekt biznesowy przynoszą. Następnie ogranicz kanały, które wymagają dużo pracy, ale nie prowadzą do wartościowych działań, i przenieś część energii do kanałów długoterminowych.

Kiedy myślisz o biznesie online opartym na rękodziele, prawdopodobnie pierwsze, co przychodzi Ci do głowy, to kurs online.

Nagrać lekcje.
Przygotować materiały.
Zbudować platformę.
Stworzyć sprzedaż.
Promować.

I nagle okazuje się, że zanim jeszcze cokolwiek sprzedasz, masz przed sobą ogromny projekt.

A co, jeśli produkt cyfrowy wcale nie musi być dużym kursem?

Nie musi.

Produkt cyfrowy może być małym, konkretnym rozwiązaniem, które pomaga klientce coś zrobić, ułatwia jej pracę, oszczędza czas, daje inspirację albo pozwala osiągnąć konkretny efekt.

I właśnie takich pomysłów jest w świecie handmade znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać.

---

Biznes online to nie tylko kursy

Kurs online jest tylko jednym z możliwych produktów cyfrowych.

Możesz stworzyć również:

• mini kurs,
• ebook,
• instrukcję,
• wzór,
• wykroj,
• szablon,
• planer,
• zestaw grafik,
• cyfrową reprodukcję swojej pracy,
• kolorowankę,
• książkę z aktywnościami,
• płatny webinar,
• warsztat online,
• program grupowy,
• grupę abonamentową,
• pakiet kilku produktów,
• produkt drukowany na żądanie.

A to jeszcze nie wszystko.

Najciekawsze jest to, że te formaty możesz ze sobą łączyć.

Z kilku małych produktów możesz później zbudować większy kurs.

Zestaw szablonów może stać się elementem abonamentu.

Mini warsztat może być pierwszym krokiem do większego programu.

Dlatego nie musisz od razu budować wielkiej oferty.

Możesz zacząć od małego produktu.

---

Czym właściwie jest produkt cyfrowy?

Najprościej mówiąc, produkt cyfrowy to coś, co klient może otrzymać lub wykorzystać w formie elektronicznej.

W przypadku biznesu handmade może to być zarówno produkt edukacyjny, jak i coś zupełnie innego.

I tutaj warto rozszerzyć sposób myślenia.

Jeżeli szydełkujesz, możesz oczywiście stworzyć kurs:

„Nauczę Cię szydełkować od podstaw”.

Ale możesz też stworzyć:

„5 wzorów na dekoracje do domu”.

Albo:

„Instrukcja wykonania konkretnej torby”.

Albo:

„Zestaw wzorów na świąteczne ozdoby”.

W pierwszym przypadku uczysz.

W drugim klientka dostaje gotowe rozwiązanie.

I obie rzeczy mogą być produktami cyfrowymi.

---

Jakie produkty cyfrowe może stworzyć rękodzielniczka?

Przejdźmy do konkretów.

1. Mini kurs zamiast wielkiego kursu

Jeżeli masz wiedzę, którą możesz przekazać innym, nie musisz od razu nagrywać kursu „od A do Z”.

Możesz zawęzić temat.

Zamiast:

„Szycie na maszynie od podstaw”

możesz stworzyć:

„Uszyj swój pierwszy prosty projekt na maszynie”.

Zamiast wielkiego kursu malowania akwarelami:

„Jak namalować konkretny typ pejzażu?”

Albo:

„5 najczęstszych błędów przy malowaniu akwarelą”.

To może być znacznie łatwiejsze do stworzenia.

A dla klientki również może być łatwiejsze do wykorzystania.

---

2. Ebook

Ebook to jeden z najbardziej oczywistych produktów cyfrowych.

Ale również tutaj nie musisz pisać 150 stron.

Ebook może być bardzo konkretny.

Na przykład:

„10 pomysłów na wykorzystanie resztek włóczki”

albo:

„Przewodnik po podstawowych ściegach szydełkowych”

albo:

„20 pomysłów na ręcznie robione prezenty”.

Kluczowe pytanie brzmi:

Jaki konkretny problem albo potrzebę rozwiązuję tym materiałem?

Im bardziej konkretny efekt, tym łatwiej zrozumieć wartość produktu.

---

3. Wzory, instrukcje i wykroje

To szczególnie ciekawy kierunek dla branży handmade.

Jeżeli szyjesz, możesz sprzedawać wykroje.

Jeżeli szydełkujesz, możesz przygotować instrukcje wykonania konkretnych projektów.

Jeżeli tworzysz inne techniki rękodzielnicze, możesz zastanowić się:

Co robię dzisiaj sama, a co mogłabym przekazać klientce jako gotową instrukcję?

Nie musisz uczyć jej wszystkiego.

Możesz dać jej konkretny projekt do wykonania.

---

4. Planery i produkty do druku

To kolejny ciekawy sposób wykorzystania własnej twórczości.

Jeżeli tworzysz grafiki, malujesz albo zajmujesz się hand letteringiem, możesz wykorzystać swoje prace do stworzenia np.:

• planerów,
• kalendarzy,
• kart pracy,
• materiałów do druku,
• dzienników,
• zeszytów ćwiczeń.

Twoja ilustracja, wzór czy grafika może stać się częścią produktu, który klientka pobiera i drukuje.

Możesz też korzystać z modelu print on demand, czyli drukowania produktu dopiero wtedy, kiedy klient go zamówi.

W takim modelu nie musisz wcześniej zamawiać kilkudziesięciu egzemplarzy i przechowywać ich w domu.

---

5. Szablony

Szablon to kolejny produkt cyfrowy, który może mieć bardzo różną formę.

Jeżeli szyjesz, może to być wykroj.

Jeżeli szydełkujesz, instrukcja lub wzór.

Jeżeli tworzysz grafiki, zestaw elementów graficznych.

Jeżeli znasz się na tworzeniu stron internetowych, możesz nawet przygotować gotowy szablon strony.

Wszystko zależy od tego, jakie kompetencje już masz.

I to jest ważne:

Nie patrz wyłącznie na swoje rękodzieło. Sprawdź, jakie inne umiejętności masz w swoim „biznesowym plecaku”.

Może się okazać, że potrafisz połączyć kilka pozornie niezwiązanych ze sobą kompetencji i stworzyć produkt, którego nie oferuje nikt inny.

---

6. Zestawy grafik i cyfrowe reprodukcje

Jeżeli malujesz, rysujesz, fotografujesz albo tworzysz ilustracje, możesz swoje prace przenieść do świata cyfrowego.

Przykładem może być:

• zestaw grafik,
• zestaw ikon,
• elementy dekoracyjne,
• ilustracje,
• cyfrowe reprodukcje,
• grafiki do wykorzystania w projektach.

Klient może następnie wykorzystać je np. przy tworzeniu własnych materiałów.

Twoja praca nie kończy się więc na jednym fizycznym obrazie.

Może stać się materiałem do stworzenia wielu produktów cyfrowych.

---

7. Produkty drukowane na żądanie

Ciekawym połączeniem świata fizycznego i cyfrowego jest print on demand.

Tworzysz projekt.

Umieszczasz go na produkcie.

Klient składa zamówienie.

Produkt jest drukowany dopiero wtedy, kiedy ktoś go kupuje.

Mogą to być np.:

• poduszki,
• kartki,
• kubki,
• koszulki,
• planery,
• książki.

Z punktu widzenia twórczyni ogromną zaletą jest to, że nie musisz magazynować produktów u siebie.

Nie kupujesz z góry dużego nakładu.

Nie zastanawiasz się, gdzie przechować kilkadziesiąt egzemplarzy.

Produkt powstaje wtedy, kiedy pojawia się zamówienie.

---

8. Kolorowanki i książki z aktywnościami

Jeżeli rysujesz, malujesz lub zajmujesz się hand letteringiem, możesz pomyśleć również o:

• kolorowankach,
• kartach pracy,
• zestawach ćwiczeń,
• książkach z aktywnościami,
• materiałach dla dzieci,
• materiałach dla dorosłych.

Nie muszą być wyłącznie edukacyjne.

Mogą służyć również:

• relaksowi,
• kreatywnemu spędzaniu czasu,
• odpoczynkowi,
• rozwijaniu konkretnej umiejętności.

Możesz stworzyć nawet serię powiązanych produktów.

Przykładowo:

„24 kreatywne zadania na grudzień”

czyli coś w rodzaju kalendarza adwentowego, w którym każdego dnia klientka otrzymuje jedno małe zadanie.

---

9. Webinar albo warsztat online

Produkt cyfrowy nie musi być materiałem, który klientka pobiera.

Może być również wydarzeniem online.

Możesz stworzyć płatny:

• webinar,
• warsztat,
• spotkanie tematyczne,
• wspólne tworzenie.

To może być np.:

„Wieczór z akwarelą, namalujmy razem pejzaż”

albo:

„Stwórz swoją pierwszą makramę: warsztat online”.

Możesz również wykorzystać bardziej nietypowy format.

Na przykład warsztat kreatywny dla mamy i córki.

Nie sprzedajesz wtedy wyłącznie wiedzy.

Sprzedajesz również wspólne doświadczenie.

---

10. Grupa abonamentowa

Kolejny model to subskrypcja.

Klientka płaci regularnie za dostęp do:

• materiałów,
• spotkań,
• nowych projektów,
• społeczności,
• inspiracji,
• wspólnego tworzenia.

Może to być np. grupa osób, które chcą regularnie znaleźć czas na swoją twórczość.

I tutaj pojawia się bardzo ciekawa wartość.

Czasami klientka nie potrzebuje kolejnego kursu.

Potrzebuje powodu, żeby rzeczywiście usiąść i coś zrobić.

Regularne spotkanie może jej to zapewnić.

---

Nie wszystko musi być kursem

To jest chyba najważniejsza zmiana sposobu myślenia.

Jeżeli zajmujesz się rękodziełem, możesz mieć tendencję do myślenia:

„Muszę nauczyć kogoś szydełkować”.

„Muszę nauczyć kogoś szyć”.

„Muszę nauczyć kogoś malować”.

„Muszę stworzyć kurs”.

A przecież klientka może potrzebować czegoś zupełnie innego.

Może potrzebować:

gotowego wzoru.

inspiracji.

konkretnego projektu.

szablonu.

listy pomysłów.

planera.

materiału do druku.

godziny wspólnego tworzenia.

małego kroku, który pomoże jej zacząć.

I właśnie dlatego warto patrzeć na produkty cyfrowe znacznie szerzej niż tylko przez pryzmat kursów.

---

Najlepszy produkt cyfrowy? Taki, który jest szybki do stworzenia i daje szybki efekt

Jeżeli dopiero zaczynasz, nie zaczynaj od ogromnego produktu.

To jedna z najważniejszych wskazówek z tego materiału.

Zamiast tworzyć kurs, który będzie wymagał wielu tygodni przygotowań, poszukaj małego wycinka tematu.

Takiego, który:

1. możesz stosunkowo szybko przygotować,
2. rozwiązuje konkretny problem,
3. pozwala klientce szybko zobaczyć rezultat.

Wyobraź sobie na przykład naukę szycia na maszynie.

Możesz stworzyć ogromny kurs:

„Szycie na maszynie od podstaw”.

Ale możesz też stworzyć mały produkt:

„Uszyj swój pierwszy prosty projekt: podstawy pracy z maszyną”.

Klientka nie musi od razu opanować całej techniki.

Ale po zakończeniu ma coś gotowego w ręce.

I właśnie to poczucie rezultatu jest bardzo wartościowe.

---

Dlaczego warto zacząć od małego produktu?

Bo mały produkt jest łatwiejszy również dla Ciebie.

Nie musisz od razu:

• przygotowywać wielkiej platformy,
• nagrywać dziesiątek godzin materiałów,
• tworzyć ogromnej kampanii sprzedażowej,
• inwestować dużych pieniędzy,
• zastanawiać się, czy ktoś w ogóle będzie chciał kupić Twój pomysł.

Możesz zacząć od czegoś małego.

A potem sprawdzić reakcję odbiorców.

Jeżeli produkt się sprawdzi, możesz stworzyć kolejny.

A później jeszcze jeden.

I nagle okazuje się, że masz całą bibliotekę małych produktów.

---

Małe produkty mogą stać się większą ofertą

To jedna z największych zalet takiego podejścia.

Wyobraź sobie, że tworzysz:

produkt 1: podstawy
produkt 2: konkretny projekt
produkt 3: kolejny projekt
produkt 4: najczęstsze błędy
produkt 5: zestaw wzorów

Każdy z nich może funkcjonować samodzielnie.

Ale później możesz połączyć je w:

większy kurs

albo:

program

albo:

platformę abonamentową

albo:

pakiet produktów.

Czyli nie tworzysz wszystkiego od razu.

Budujesz swoją ofertę krok po kroku.

---

Co możesz stworzyć jako produkt cyfrowy w swojej technice?

Spróbuj teraz spojrzeć na swoje rękodzieło z dwóch stron.

Kierunek pierwszy: wiedza i umiejętności

Co możesz nauczyć?

• techniki,
• konkretnego projektu,
• jednego elementu większej umiejętności,
• rozwiązania konkretnego problemu,
• sposobu pracy.

Kierunek drugi: gotowe rozwiązania

Co możesz przygotować za klientkę?

• wzór,
• szablon,
• instrukcję,
• zestaw,
• kolekcję,
• grafikę,
• planer,
• inspiracje,
• materiał do druku.

To właśnie na przecięciu tych dwóch kierunków może pojawić się Twój produkt.

---

Skąd brać pomysły na produkty cyfrowe?

Nie musisz wymyślać wszystkiego z niczego.

Zacznij obserwować.

Patrz na:

• inne osoby z Twojej branży,
• inne branże DIY,
• twórców zagranicznych,
• sklepy z produktami cyfrowymi,
• platformy z materiałami dla twórców.

Szczególnie warto zaglądać na rynki anglojęzyczne, gdzie produkty cyfrowe w branżach kreatywnych są bardzo rozwinięte.

Inspiracji możesz szukać m.in. na:

• Etsy,
• Creative Market,
• Creative Fabrica.

Nie chodzi o kopiowanie cudzych produktów.

Chodzi o zadanie sobie pytania:

„Czy ten model mogłabym przełożyć na moją technikę?”

Ktoś tworzy produkt dla scrapbookingu?

Coś podobnego można zrobić dla szydełkowania?

Ktoś sprzedaje zestaw grafik?

Czy Twoje ilustracje mogłyby działać w podobnym modelu?

Ktoś stworzył planer?

Czy możesz stworzyć planer dla osób zainteresowanych Twoją techniką?

Patrz szeroko.

---

Najpierw obserwuj, potem projektuj

Czasami najlepszy pomysł pojawia się właśnie wtedy, kiedy zobaczysz coś zupełnie niezwiązanego z Twoją branżą.

Ktoś zajmuje się renowacją mebli.

Ktoś inny fotografią.

Jeszcze ktoś tworzy materiały edukacyjne dla dzieci.

I nagle widzisz model, który możesz przełożyć na własny biznes.

Dlatego warto mieć trochę taki radar na produkty.

Za każdym razem, kiedy widzisz coś ciekawego, zapisz:

„Czy mogę zrobić coś podobnego dla mojej klientki?”

---

Jak sprzedawać mały produkt cyfrowy bez wielkiej kampanii?

I tutaj dochodzimy do kolejnej ważnej rzeczy.

Wiele osób nie tworzy produktu, ponieważ już na etapie pomysłu myśli:

„Ale jak ja to później sprzedam?”

Duży kurs często wymaga dużej kampanii.

Webinarów.

Live’ów.

Maili.

Promocji.

Całej otoczki sprzedażowej.

Przy małym produkcie możesz zacząć znacznie prościej.

Jeżeli masz już społeczność, możesz wykorzystać miejsca, w których i tak jesteś obecna.

---

Link w bio

Jeżeli masz konto na Instagramie czy innym kanale społecznościowym, produkt może znaleźć się bezpośrednio w Twoim bio lub na stronie z linkami.

---

Podpis w mailu

Jeżeli regularnie wysyłasz wiadomości, możesz dodać do podpisu informację:

„Sprawdź mój nowy mini produkt →”

Nie musisz za każdym razem pisać osobnej kampanii.

---

Newsletter

Możesz również dodać produkt do stopki newslettera.

Albo naturalnie wspomnieć o nim przy okazji tematu, o którym już piszesz.

---

Social media

Możesz pokazać:

• fragment produktu,
• efekt pracy klientki,
• sposób wykorzystania,
• kulisy jego tworzenia.

I przy okazji wskazać, gdzie można go kupić.

---

Produkt jako bonus albo oferta specjalna

Jeżeli masz bezpłatny materiał, możesz po jego pobraniu zaproponować klientce kolejny krok.

Na przykład:

Bezpłatny wzór → płatny zestaw wzorów

albo:

Darmowa instrukcja → mini kurs

albo:

Bezpłatny tutorial → pełny pakiet projektów.

Ważne, żeby oferta była naturalnym rozwinięciem tego, co klientka właśnie otrzymała.

---

Wykorzystaj YouTube

Jeżeli nagrywasz tutoriale, możesz wykorzystać je również do sprzedaży produktów.

Pod filmem możesz umieścić link do:

• wzoru,
• instrukcji,
• mini kursu,
• warsztatu,
• zestawu materiałów.

Wtedy darmowy materiał pomaga klientce Cię poznać, a płatny produkt daje jej możliwość pójścia dalej.

---

Pokaż efekty klientek

Kiedy pojawią się pierwsze osoby, które skorzystają z produktu, poproś je o pokazanie rezultatu.

To może być:

• zdjęcie,
• relacja,
• komentarz,
• film,
• opinia.

A później możesz pokazać te efekty swojej społeczności.

Zamiast mówić wyłącznie:

„Kup mój produkt”.

możesz pokazać:

„Zobacz, co można dzięki niemu zrobić”.

To zupełnie inny rodzaj komunikacji.

---

Stwórz bundle z innymi twórczyniami

Małe produkty bardzo dobrze nadają się również do tworzenia pakietów.

Możesz połączyć siły z innymi osobami z branży DIY.

Każda z Was daje jeden mały produkt.

Razem tworzycie większy pakiet.

Dzięki temu:

• każda osoba wnosi coś własnego,
• klientka dostaje większą wartość,
• możecie wzajemnie dotrzeć do swoich społeczności.

To szczególnie ciekawy model wtedy, kiedy Twoja społeczność nie jest jeszcze bardzo duża.

---

Wzajemna promocja

Nie zawsze potrzebujesz formalnego programu afiliacyjnego.

Możesz po prostu umówić się z osobą, która ma podobną grupę docelową:

„Ty polecisz mój produkt swojej społeczności, a ja pokażę swojej społeczności Twój”.

Przykładowo:

kreatywne kobiety,
kreatywne mamy,
osoby zainteresowane DIY,
osoby szukające nowych hobby.

Jeżeli grupy odbiorców się pokrywają, obie strony mogą na tym skorzystać.

---

Afiliacja

Kolejnym rozwiązaniem jest afiliacja.

Inna osoba poleca Twój produkt, a Ty przekazujesz jej ustaloną prowizję od sprzedaży.

To pozwala wykorzystać cudzą społeczność bez konieczności budowania jej od zera.

---

Najważniejsze pytanie: co możesz stworzyć szybko?

Jeżeli masz dziś wyciągnąć z tego artykułu jedną rzecz, niech będzie nią właśnie to pytanie:

Jaki mały produkt mogę stworzyć szybko i który pozwoli mojej klientce szybko osiągnąć konkretny rezultat?

Nie:

„Jaki wielki kurs powinnam stworzyć?”

Tylko:

„Jaki mały problem mogę rozwiązać?”

To może być:

• jeden wzór,
• jeden projekt,
• jedna instrukcja,
• jeden webinar,
• jeden zestaw,
• jeden planer,
• jeden mini kurs,
• jedna kolekcja grafik.

---

Nie musisz budować całego biznesu online od razu

Biznes oparty na produktach cyfrowych możesz budować stopniowo.

Najpierw jeden mały produkt.

Potem drugi.

Potem kolejny.

Z czasem możesz stworzyć:

mini produkty → pakiety → większy program → abonament → pełną bibliotekę produktów.

I właśnie dlatego mały produkt może być znacznie lepszym pierwszym krokiem niż próba stworzenia od razu ogromnego kursu.

---

Produkty cyfrowe dla rękodzielników: zacznij od tego, co już masz

Być może masz już wszystko, czego potrzebujesz.

Masz:

• wiedzę,
• umiejętności,
• projekty,
• wzory,
• zdjęcia,
• ilustracje,
• doświadczenie,
• materiały,
• społeczność.

Zamiast zastanawiać się:

„Co jeszcze muszę stworzyć?”

zapytaj:

„Co z tego, co już mam, mogłoby stać się produktem cyfrowym?”

To często prowadzi do znacznie prostszych i szybszych pomysłów.

---

Handmade Business Summit 2023

Ten artykuł powstał na podstawie wystąpienia Grażyny Pawtel-Lorente podczas Handmade Business Summit 2023 pt. „Biznes online to nie tylko kursy”.

Wystąpienie pokazuje, jak szeroko można patrzeć na produkty cyfrowe w biznesie kreatywnym – od kursów i webinarów, przez wzory, szablony i planery, aż po produkty drukowane na żądanie, pakiety i modele abonamentowe.

Jeżeli interesuje Cię rozwijanie biznesu opartego na rękodziele, zobacz również:

👉 Handmade Business Summit

👉 Biznes handmade : kompletny przewodnik

👉 Biblioteka Biznesowa dla Handmade

---

FAQ: produkty cyfrowe dla rękodzielników

Co może sprzedawać rękodzielniczka jako produkt cyfrowy?

Rękodzielniczka może sprzedawać m.in. ebooki, wzory, instrukcje, wykroje, szablony, planery, grafiki, cyfrowe reprodukcje, kolorowanki, mini kursy, webinary, warsztaty online i pakiety produktów.

Czy produkt cyfrowy musi być kursem online?

Nie. Kurs online jest tylko jednym z rodzajów produktu cyfrowego. Produktem może być również gotowy wzór, instrukcja, szablon, planer, zestaw grafik albo konkretny projekt do wykonania.

Jaki produkt cyfrowy stworzyć na początek?

Dobrym początkiem jest mały produkt, który można stosunkowo szybko przygotować i który pozwala klientce osiągnąć konkretny rezultat. Może to być np. pojedynczy wzór, instrukcja, mini kurs, webinar lub zestaw projektów.

Czy rękodzielniczka może sprzedawać wzory i instrukcje online?

Tak. W zależności od techniki mogą to być np. wykroje, wzory szydełkowe, instrukcje wykonania projektów czy materiały do samodzielnej pracy.

Czy można połączyć kilka małych produktów cyfrowych?

Tak. Kilka mini produktów może zostać połączonych w pakiet, większy kurs, program lub platformę abonamentową.

Jak sprzedawać produkt cyfrowy bez dużej kampanii?

Możesz wykorzystywać istniejące kanały komunikacji: link w bio, newsletter, podpis mailowy, YouTube, social media, materiały bezpłatne, współpracę z innymi twórcami, pakiety produktów czy afiliację.

---

Źródło

Grażyna Pawtel-Lorente, „Biznes online to nie tylko kursy”, Handmade Business Summit 2023.

Materiał został opracowany na podstawie transkryptu wystąpienia konferencyjnego.