5 obszarów rozwoju biznesu kreatywnego. Dlaczego sama wiedza nie zawsze wystarcza?
Kiedy prowadzisz biznes oparty na rękodziele, prawdopodobnie bardzo dużo inwestujesz w wiedzę.
Uczysz się:
- jak sprzedawać,
- jak wyceniać produkty,
- jak prowadzić social media,
- jak tworzyć ofertę,
- jak pozyskiwać klientki,
- jak prowadzić warsztaty,
- jak rozwijać swoją markę.
I bardzo dobrze.
Wiedza jest potrzebna.
Ale czy zdarzyło Ci się kiedyś wiedzieć dokładnie, co powinnaś zrobić, a mimo to tego nie zrobić?
Wiesz, że trzeba podnieść ceny.
Wiesz, że trzeba wysłać ofertę.
Wiesz, że warto założyć działalność.
Wiesz, że trzeba przygotować stronę internetową.
Wiesz, że warto zacząć sprzedawać.
A jednak coś Cię zatrzymuje.
Czasami jest to strach.
Czasami napięcie.
Czasami niechęć.
Czasami zmęczenie.
A czasami po prostu poczucie:
„Ja wiem, co mam zrobić. Tylko dlaczego nie potrafię tego zrobić?”
I właśnie od tego pytania zaczyna się koncepcja pięciu portali rozwoju, którą wykorzystuję w pracy z twórczymi przedsiębiorczyniami.
Czy w biznesie wystarczy sama wiedza?
Wyobraź sobie dwie osoby, które dostają dokładnie tę samą wiedzę.
Obie dowiadują się, jak zbudować ofertę.
Obie wiedzą, jak wycenić produkt.
Obie znają strategię.
Obie mają dostęp do tych samych materiałów.
Jedna wdraża.
Druga nie.
Czy oznacza to, że ta druga jest mniej zdolna?
Niekoniecznie.
Może mieć dokładnie ten sam poziom wiedzy, ale jednocześnie zupełnie inne emocje, doświadczenia, przekonania czy reakcje ciała związane z tym, co ma zrobić.
W transkrypcie tego materiału podaję przykład decyzji dotyczącej formy prowadzenia działalności: można wiedzieć z poziomu głowy, jakie rozwiązanie jest potrzebne, a jednocześnie odczuwać strach albo fizyczny opór przed wykonaniem kolejnego kroku.
Dlatego zaczęłam patrzeć na rozwój biznesu szerzej.
Nie tylko przez pryzmat:
„Czego jeszcze muszę się nauczyć?”
ale również:
„Co jeszcze musi się wydarzyć, żebym rzeczywiście mogła tę wiedzę wykorzystać?”
Pięć portali rozwoju twórczej przedsiębiorczyni
Roboczo nazywam je pięcioma portalami.
Są to:
- umysł,
- emocje,
- ciało,
- energia,
- duchowość.
Nie traktuję ich jako sztywnej teorii, której każda osoba musi używać dokładnie w taki sam sposób.
Wręcz przeciwnie.
To koncept, który możesz potraktować jak narzędzie.
Przymierzyć go.
Zobaczyć, czy do Ciebie pasuje.
Zostawić to, co jest dla Ciebie użyteczne, a odrzucić to, co nie jest.
Właśnie tak przedstawiam ten model w materiale HBS.
1. Umysł, czyli wiedza, strategia i konkret
To najbardziej oczywisty portal.
Tutaj znajduje się wszystko, czego zwykle szukamy, kiedy chcemy rozwijać biznes.
Czyli:
- wiedza,
- strategie,
- liczby,
- procedury,
- narzędzia,
- informacje,
- planowanie,
- analiza.
To tutaj pytasz:
„Ile powinnam kosztować?”
„Jaką ofertę stworzyć?”
„Czy powinnam założyć działalność?”
„Jak zdobywać klientki?”
„Jak prowadzić warsztaty?”
„Jak sprzedawać rękodzieło?”
To właśnie ten obszar jest fundamentem dużej części edukacji biznesowej.
I ja również bardzo mocno na nim pracuję.
W końcu jeżeli przychodzisz na konferencję biznesową, prawdopodobnie chcesz dostać konkretne rozwiązania, które możesz wdrożyć.
I właśnie dlatego nie chodzi o to, żeby z tego portalu rezygnować.
Chodzi o to, żeby zauważyć, że nie zawsze jest on jedynym potrzebnym portalem.
2. Emocje, kiedy wiesz, ale się boisz
Możesz wiedzieć, że chcesz prowadzić biznes.
Ale jednocześnie bać się:
- porażki,
- oceny,
- podnoszenia cen,
- sprzedaży,
- pokazania się,
- krytyki,
- większej odpowiedzialności.
Możesz nawet bardzo czegoś chcieć i jednocześnie się tego bać.
I wtedy sama wiedza może nie wystarczyć.
Masz instrukcję.
Masz plan.
Masz narzędzie.
Ale emocja mówi:
„Nie rób tego.”
To właśnie dlatego w pracy z klientkami nie zawsze zaczynam od kolejnej strategii.
Czasami najpierw trzeba zobaczyć:
„Co czujesz, kiedy myślisz o tym kolejnym kroku?”
Bo dwie osoby mogą mieć dokładnie tę samą wiedzę, a zupełnie inaczej z niej skorzystać.
3. Ciało, kiedy organizm mówi „nie”
Jest jeszcze jeden poziom.
Możesz nawet nie nazywać tego emocją.
Po prostu siadasz do komputera.
Masz wykonać konkretną czynność.
I nagle:
- boli Cię brzuch,
- boli Cię głowa,
- zaciskasz szczękę,
- odkładasz zadanie,
- zaczynasz robić coś zupełnie innego.
Twoje ciało reaguje, zanim zdążysz wszystko sobie logicznie wytłumaczyć.
W transkrypcie mówię o sytuacji, w której sama myśl o wykonaniu określonej czynności związanej z firmą może wywoływać fizyczny opór.
I tutaj również warto zadać sobie pytanie:
„Co właściwie próbuje mi powiedzieć moje ciało?”
Nie oznacza to oczywiście, że każda nieprzyjemna reakcja oznacza, że masz porzucić dany kierunek.
Czasami oznacza po prostu:
„To jest dla mnie trudne.”
A czasami:
„Potrzebuję innego sposobu przejścia przez ten proces.”
4. Energia: to, co komunikujesz poza słowami
Energia jest chyba najbardziej subtelnym z tych pojęć.
Możesz ją rozumieć bardzo szeroko.
W tym modelu chodzi między innymi o to, że komunikujemy się nie tylko słowami.
Robimy to również przez:
- sposób bycia,
- mowę ciała,
- napięcie,
- ton głosu,
- reakcje,
- obecność.
Możesz powiedzieć:
„Wszystko jest super.”
ale jednocześnie Twoje ciało, głos i zachowanie mogą przekazywać coś zupełnie innego.
W materiale posługuję się właśnie przykładem emocji, która zaczyna wpływać na sposób, w jaki komunikujemy się z otoczeniem, nawet jeśli pierwotnie była związana z zupełnie inną sytuacją.
Dla przedsiębiorczyni może to być ważne szczególnie w obszarze:
sprzedaży, relacji i komunikacji.
Bo klientka nie odbiera wyłącznie Twoich słów.
Odbiera również sposób, w jaki się komunikujesz.
5. Duchowość, czyli przekonanie, że jesteśmy częścią czegoś większego
Ten portal może budzić najwięcej pytań.
Dlatego chcę go bardzo wyraźnie oddzielić od konkretnej religii.
W moim rozumieniu duchowość oznacza tutaj przede wszystkim przekonanie, że istnieje coś większego niż my sami.
Dla jednej osoby będzie to Bóg.
Dla innej natura.
Dla innej wszechświat.
Dla jeszcze innej karma albo określony system filozoficzny.
Nie chodzi o to, żeby ustalić jedną właściwą odpowiedź.
Chodzi o zauważenie, że takie przekonania również mogą wpływać na to, jak podejmujemy decyzje i jak działamy w świecie.
Jeżeli na przykład głęboko wierzysz, że dobro, które dajesz światu, wraca do Ciebie w różnych formach, może to wpływać na sposób, w jaki budujesz relacje, współpracujesz i prowadzisz biznes.
To nie jest strategia sprzedażowa.
To jest warstwa znaczeń, która może wpływać na Twoje decyzje biznesowe.
Te portale nie konkurują ze sobą
I tutaj dochodzimy do najważniejszej rzeczy.
Nie chodzi o to, żeby powiedzieć:
„Od dziś przestaję korzystać ze strategii i będę rozwijać biznes poprzez energię.”
Nie.
Wręcz przeciwnie.
Te portale są komplementarne.
Możesz potrzebować:
wiedzy + emocjonalnej gotowości + działania zgodnego z własnym ciałem + świadomej komunikacji + osobistego systemu wartości.
Jeden obszar nie musi zastępować drugiego.
Przykład: podniesienie ceny rękodzieła
Załóżmy, że wiesz, że Twoje produkty są za tanie.
Umysł mówi:
„Policzyłam koszty. Muszę podnieść cenę.”
Emocje mówią:
„Boję się, że klientki odejdą.”
Ciało mówi:
„Kiedy mam wpisać nową cenę, zaciskam żołądek.”
Energia może pokazywać:
„W komunikacji o cenie zaczynam się tłumaczyć i przepraszać.”
Duchowość / wartości mogą pytać:
„Jak chcę traktować siebie, swoją pracę i osoby, które kupują ode mnie?”
I nagle okazuje się, że problem z ceną nie jest tylko problemem matematycznym.
Oczywiście matematyka nadal jest potrzebna.
Ale sama matematyka nie zawsze wystarcza do zmiany zachowania.
Dlaczego to jest szczególnie ważne w biznesie kreatywnym?
Biznes handmade ma jedną szczególną cechę.
Bardzo często sprzedajesz coś, co jest mocno związane z Tobą.
Twoje:
- umiejętności,
- estetyka,
- pomysły,
- czas,
- doświadczenie,
- historia,
- sposób patrzenia na świat
są częścią produktu i marki.
Dlatego decyzje biznesowe mogą być bardzo osobiste.
Podniesienie ceny może nie być tylko zmianą liczby w sklepie.
Może dotykać poczucia własnej wartości.
Pokazanie się w social mediach może nie być tylko strategią marketingową.
Może dotykać lęku przed oceną.
Zatrudnienie kogoś może nie być tylko decyzją operacyjną.
Może dotykać potrzeby kontroli.
I właśnie dlatego warto czasami spojrzeć na biznes szerzej niż tylko przez tabelkę, strategię czy checklistę.
A co, jeśli jeden portal jest dla Ciebie ważniejszy?
To też jest w porządku.
Nie każda osoba będzie rozwijała wszystkie pięć obszarów w takim samym stopniu.
Może jesteś osobą, która przede wszystkim potrzebuje:
konkretu i wiedzy.
Świetnie.
Może jesteś osobą, która bardzo mocno pracuje z emocjami.
Też dobrze.
Może dużo pracujesz z ciałem.
Może rozwijasz się duchowo.
Może interesuje Cię energia.
Możesz mieć własną kombinację.
Właśnie dlatego nazywam je portalami, a nie zamkniętymi kategoriami.
To są możliwe drogi wejścia w zmianę.
Jak wykorzystać pięć portali w swoim biznesie?
Możesz zrobić bardzo proste ćwiczenie.
Weź jeden problem biznesowy, który obecnie Cię zatrzymuje.
Na przykład:
„Chcę zacząć sprzedawać moje rękodzieło drożej.”
I odpowiedz na pięć pytań.
UMYSŁ
Czego potrzebuję się dowiedzieć?
EMOCJE
Co czuję, kiedy myślę o tej zmianie?
CIAŁO
Jak reaguje moje ciało?
ENERGIA
Co komunikuję otoczeniu, nawet jeśli nie mówię tego wprost?
DUCHOWOŚĆ / WARTOŚCI
W co wierzę i jakie wartości chcę uwzględnić w tej decyzji?
Nie musisz znaleźć pięciu odpowiedzi.
Możliwe, że jedna z nich od razu pokaże Ci coś, czego wcześniej nie zauważałaś.
Nie musisz wybierać między „biznesem” a „sobą”
To jest dla mnie sedno całej tej koncepcji.
Nie chcę, żeby rozwój biznesu oznaczał:
„Załóż pancerz, zacznij naparzać posty i przestań słuchać siebie.”
Ale nie chcę również, żeby rozwój osobisty oznaczał:
„Nie potrzebujesz strategii, liczb i konkretów. Wystarczy energia.”
Potrzebujemy obu stron.
Możesz mieć strategię.
Możesz znać liczby.
Możesz wiedzieć, jak sprzedawać.
I jednocześnie możesz zauważać swoje emocje, ciało, wartości i sposób, w jaki funkcjonujesz.
To nie są przeciwieństwa.
Mogą być elementami jednego systemu.
Biznes, który rozwija się razem z Tobą
Kiedy patrzę na rozwój Oplotki z tej perspektywy, widzę, jak dużo różnych portali może prowadzić do podobnego celu.
Czasami potrzebujesz wiedzy.
Czasami potrzebujesz odwagi.
Czasami potrzebujesz zatrzymania.
Czasami potrzebujesz rozmowy.
Czasami potrzebujesz konkretnej strategii.
A czasami potrzebujesz po prostu zauważyć, co naprawdę dzieje się z Tobą, kiedy myślisz o swoim biznesie.
Dlatego nie traktuję tych pięciu portali jako kolejnego modelu, który trzeba „wdrożyć”.
Potraktuj je raczej jak mapę pytań.
Zastanów się: którym portalem najłatwiej do Ciebie wejść?
To pytanie możesz zadać sobie również jako przedsiębiorczyni.
Kiedy uczysz się czegoś nowego, co najbardziej Cię porusza?
Fakty i wiedza?
Emocje?
Doświadczenie?
Praca z ciałem?
Intuicja i wartości?
A teraz drugie pytanie:
Czy dokładnie tym samym portalem komunikujesz się ze swoimi klientkami?
Bo być może tutaj znajduje się ciekawa wskazówka również dla Twojego marketingu.
Nie każda klientka potrzebuje wejść do Twojej marki przez ten sam kanał.
Jedna potrzebuje konkretów.
Druga historii.
Trzecia emocji.
Czwarta doświadczenia.
Piąta poczucia, że Twoja marka jest zgodna z jej wartościami.
I być może właśnie dlatego różnorodność komunikacji może być siłą marki kreatywnej.
Na koniec
Nie musisz wierzyć w mój model.
Naprawdę.
Potraktuj go jak sukienkę.
Przymierz.
Zobacz, czy pasuje.
Jeżeli coś Cię uwiera, zostaw.
Jeżeli jakiś element nagle sprawia, że myślisz:
„O kurczę, właśnie dlatego od pół roku nie robię tego, o czym wiem, że powinnam zrobić”
Zatrzymaj się przy nim trochę dłużej.
Bo być może problem nie polega na tym, że potrzebujesz jeszcze jednej informacji.
Być może potrzebujesz podejść do tego samego problemu przez inny portal.
I właśnie dlatego w rozwoju biznesu twórczej przedsiębiorczyni warto zostawić sobie przestrzeń nie tylko na umysł, ale również na emocje, ciało, energię i duchowość.
Nie zamiast konkretu.
Obok niego.
Handmade Business Summit
Ten materiał powstał jako wprowadzenie do serii przygotowującej uczestniczki do Handmade Business Summit. W filmie Agnieszka Gaczkowska przedstawia koncepcję pięciu „portali”: umysłu, emocji, ciała, energii i duchowości, przez które można patrzeć na rozwój przedsiębiorczyni i jej biznesu.
