Filcowanie na mokro: warsztaty rękodzieła z wełny

Filcowanie na mokro to technika tworzenia filcu z wełny czesankowej przy wykorzystaniu wody, mydła i pracy rąk.

Z kilku warstw luźnej wełny można stworzyć trwały materiał, a następnie wykorzystać go do wykonania dekoracji, biżuterii, zabawek czy innych przedmiotów.

To technika, w której bardzo ważny jest sam proces. Układanie włókien, zwilżanie, namydlanie, pocieranie, ugniatanie i rolowanie stopniowo zmieniają luźną wełnę w zwartą formę.

W OPLOTKI wykorzystujemy filcowanie nie tylko do nauki konkretnego rękodzieła.

Dobieramy technikę do grupy i celu warsztatu.

Na czym polega filcowanie na mokro?

Filcowanie na mokro polega na mechanicznym łączeniu włókien wełny.

Na przygotowanej powierzchni układa się kolejne warstwy wełny czesankowej. Następnie materiał zwilża się wodą z dodatkiem mydła i rozpoczyna pracę rękami.

Pocieranie, dociskanie, ugniatanie i rolowanie powodują, że włókna zaczynają się ze sobą łączyć.

Stopniowo powstaje coraz bardziej zwarta struktura: filc.

To właśnie dlatego filcowanie na mokro jest tak mocno związane z dotykiem, ruchem i bezpośrednim kontaktem z materiałem.

Czego potrzebujesz do filcowania na mokro?

Podstawowe materiały i narzędzia są proste:

wełna czesankowa,
woda,
mydło,
podłoże do pracy,
materiał pomocniczy do rolowania,
własne ręce.

Nie potrzebujesz skomplikowanych urządzeń.

Najważniejsza jest umiejętność odpowiedniego ułożenia wełny i cierpliwe przeprowadzenie jej przez kolejne etapy filcowania.

Co można zrobić techniką filcowania na mokro?

Filcowanie na mokro daje wiele możliwości.

Z filcu można tworzyć między innymi:

dekoracje,
kwiaty,
ozdoby,
biżuterię,
zabawki,
elementy garderoby,
dodatki,
formy użytkowe,
pomoce dydaktyczne,
rekwizyty do przedstawień i teatrzyków.

Możliwości zależą od projektu, umiejętności uczestników oraz czasu przeznaczonego na warsztat.

Jak wyglądają warsztaty filcowania na mokro?

Warsztat zaczynamy od poznania materiału i pokazania kolejnych etapów procesu.

1. Układamy wełnę

Tworzymy warstwy wełny czesankowej i planujemy kształt oraz kolorystykę naszej pracy.

2. Zwilżamy materiał

Do pracy wprowadzamy wodę i mydło.

3. Zaczynamy filcować

Dociskamy, pocieramy, ugniatamy i rolujemy przygotowany materiał.

4. Obserwujemy zmianę

Luźne włókna zaczynają się ze sobą łączyć, a przygotowana forma staje się coraz bardziej zwarta.

5. Kończymy własny projekt

Po odpowiednim sfilcowaniu materiał można uformować i wykończyć zgodnie z założeniem projektu.

Efektem jest przedmiot wykonany własnymi rękami – ale równie ważne jest doświadczenie całego procesu.

Dla kogo są warsztaty filcowania na mokro?

Filcowanie na mokro może być ciekawą techniką dla:

dzieci,
młodzieży,
dorosłych,
seniorów,
grup rodzinnych,
grup kobiecych,
uczestników zajęć w bibliotekach i domach kultury,
nauczycieli i edukatorów,
osób zainteresowanych naturalnymi materiałami,
osób, które chcą poznać nietypową technikę rękodzielniczą.

Poziom projektu można dopasować do możliwości uczestników.

Do czego można wykorzystać warsztat filcowania na mokro?

Edukacja

Filcowanie może być wykorzystane jako element zajęć rozwijających kreatywność i kompetencje manualne.

Może również stać się punktem wyjścia do rozmowy o:

materiałach naturalnych,
procesach zachodzących w przyrodzie,
rzemiośle,
projektowaniu,
kolorze i formie.

Praca z dziećmi

Filcowanie daje dzieciom możliwość bezpośredniego kontaktu z materiałem i obserwowania, jak zmienia się on pod wpływem kolejnych działań.

To nie tylko wykonanie gotowego przedmiotu.

Dziecko może eksperymentować, nadawać materiałowi nowe znaczenie i tworzyć własną historię wokół wykonanej pracy.

Tworzenie pomocy dydaktycznych

Filc może być również materiałem wykorzystywanym do przygotowywania pomocy dydaktycznych.

Case study: Marta Bień: filc jako narzędzie pracy nauczyciela

Marta Bień, tworząca jako mARTa, jest nauczycielką z pasją do rękodzieła.

Z filcowaniem związana jest od wielu lat.

Wykorzystuje filc w pracy, w domu i w życiu.

Tworzy między innymi:

zabawki,
pomoce dydaktyczne,
rekwizyty do przedstawień i teatrzyków,
dekoracje,
biżuterię.

To pokazuje, że filcowanie może wyjść daleko poza klasyczne rozumienie rękodzieła.

Materiał staje się narzędziem pracy nauczyciela i sposobem tworzenia rzeczy, które mają konkretne zastosowanie.

Marta prowadzi również warsztaty dla dorosłych i dzieci, a szczególnie dużo radości daje jej praca z najmłodszymi.

Jak sama zauważa, dzieci potrafią nadawać przedmiotom, także tym dziwnym, starym czy pozornie bezużytecznym, nowe znaczenie.

W przypadku filcowania dzieje się coś podobnego:

Z prostego materiału (wełna) powstaje przedmiot, któremu nadajemy własny kształt, funkcję i znaczenie.

[Poznaj całą historię Marty i jej przygody z filcowaniem →]

Przykładowy cel warsztatu filcowania na mokro: KREATYWNE ZAJĘCIA EDUKACYJNE DLA DZIECI

Dzieci poznają wełnę i proces filcowania na mokro, a następnie wykonują własny prosty projekt.

Nie chodzi wyłącznie o stworzenie gotowej dekoracji.

Celem jest doświadczenie materiału, poznanie procesu, samodzielne podejmowanie decyzji i wykorzystanie wyobraźni.

Warsztat może zostać dodatkowo połączony z tematem zajęć np. przyrodą, bajką, opowieścią lub projektem edukacyjnym.

Filcowanie jako narzędzie pracy z grupą

Warsztat filcowania na mokro może być wykorzystany jako:

zajęcia edukacyjne
dla dzieci i młodzieży,

warsztat kreatywny
dla dorosłych i grup kobiecych,

zajęcia aktywizacyjne
dla seniorów,

działanie integracyjne
dla grup zorganizowanych,

element projektu lokalnego
organizowanego przez bibliotekę, dom kultury czy organizację społeczną,

szkolenie dla nauczycieli i edukatorów
pokazujące, jak wykorzystać handmade w codziennej pracy.

To podejście jest zgodne z filozofią Centrum Handmade OPLOTKI: nie zaczynamy od pytania, jaką technikę zrobić, ale od określenia uczestnika, potrzeby i oczekiwanego efektu.