Czy można zacząć od małych obrazków, ręcznie malowanych przedmiotów albo własnych wzorów i z czasem zbudować z tego prawdziwy biznes?

Tak.

Ale droga od twórczości do biznesu rzadko wygląda tak:

mam talent → zakładam firmę → zaczynam zarabiać.

Znacznie częściej wygląda tak:

tworzę → uczę się → eksperymentuję → pokazuję światu → zdobywam kolejne kompetencje → znajduję nowe możliwości → buduję markę → tworzę biznes.

Świetnym przykładem jest historia Haliny Bartoszek, działającej artystycznie jako Halina Rosa.

Jej droga zaczęła się od malowania, a doprowadziła ją między innymi do projektowania autorskich wzorów tekstylnych, tworzenia własnych tkanin, udziału w pokazach mody, publikowania prac, prowadzenia działalności gospodarczej, wydawania książek i magazynu kulturalno-artystycznego oraz prowadzenia projektów związanych z przedsiębiorczością w sztuce.

I właśnie ta droga jest tutaj najciekawsza.

Nie musisz od początku wiedzieć, czym będzie Twój biznes

Halina mówi o swojej drodze jako o czymś, co rozwijało się krok po kroku.

Zaczęło się od pasji do malowania.

Potem pojawiło się malowanie na tkaninach.

Następnie projektowanie wzorów tekstylnych.

Później digitalizacja własnych wzorów.

Następnie autorskie tkaniny i ubrania.

Pojawiły się pokazy mody, media i współprace.

A później kolejne obszary działalności: projektowanie, publikacje, magazyn, fundacja, projekty międzynarodowe i edukacja.

To ważna lekcja dla osoby, która dopiero zaczyna.

Nie musisz dzisiaj znać całej swojej biznesowej ścieżki.

Możesz znać tylko następny krok.

1. Zacznij od tego, co naprawdę Cię interesuje

W przypadku Haliny punktem wyjścia była twórczość artystyczna.

Malowanie było czymś, co zawsze ją przyciągało.

Z czasem zaczęła eksperymentować z różnymi formami wykorzystania swoich prac.

To właśnie eksperymentowanie pozwoliło jej przejść od:

obrazu → do wzoru → do tkaniny → do produktu → do projektu → do marki.

To może wyglądać podobnie w Twoim przypadku.

Możesz zacząć od:

szydełkowania,
szycia,
ceramiki,
haftu,
makramy,
malowania,
ilustracji,
plecionkarstwa,
biżuterii,
projektowania wzorów.

A następnie zacząć zadawać pytanie:

„Co jeszcze mogę zrobić z tą umiejętnością?”

I to pytanie może otworzyć zupełnie nowe możliwości biznesowe.

2. Jedna umiejętność może prowadzić do wielu produktów

Historia Haliny pokazuje bardzo dobrze, że nie trzeba cały czas tworzyć dokładnie tego samego produktu.

Jeżeli masz własny wzór, możesz:

wykorzystać go na produkcie,
stworzyć z niego kolekcję,
zdigitalizować go,
wykorzystać w projektowaniu,
stworzyć materiał edukacyjny,
opublikować go,
wykorzystać w działaniach promocyjnych.

W przypadku Haliny własne malunki stały się punktem wyjścia do projektowania wzorów tekstylnych, a następnie do tworzenia autorskich tkanin.

To jest bardzo ważna zmiana myślenia:

Nie pytaj tylko „co mogę zrobić?”, ale również „co jeszcze mogę zrobić z tym, co już stworzyłam?”

3. Naucz się patrzeć na swoją twórczość jak na zasób

Twórczyni często patrzy na swoje rękodzieło jako na gotowy produkt.

Na przykład:

„Zrobiłam torbę.”

Koniec.

Tymczasem można spojrzeć szerzej:

torba
↓
zdjęcia torby
↓
historia jej powstania
↓
instrukcja
↓
warsztat
↓
wzór
↓
kurs
↓
kolekcja
↓
materiał promocyjny
↓
współpraca
↓
publikacja.

Nie każdy z tych elementów musi oczywiście powstać.

Chodzi o zmianę perspektywy.

Twoja twórczość może być początkiem znacznie większej struktury biznesowej.

4. Rozwijaj kompetencje razem z biznesem

Halina mówi, że przez lata nauczyła się wielu rzeczy związanych z:

tworzeniem stron,
prezentacją produktów,
marketingiem,
projektowaniem,
teorią koloru,
digitalizacją,
przedsiębiorczością.

Nie wszystkie te umiejętności miała na początku.

Zdobywała je po drodze.

To bardzo ważne, ponieważ wiele osób zatrzymuje się przed rozpoczęciem biznesu z myślą:

„Nie umiem marketingu.”

„Nie umiem sprzedaży.”

„Nie znam się na stronach.”

„Nie wiem, jak prowadzić firmę.”

Nie musisz umieć wszystkiego przed rozpoczęciem.

Możesz rozwijać kompetencje wraz z kolejnymi etapami biznesu.

5. Mała działalność też może być początkiem większej drogi

Halina bardzo mocno podkreśla ideę zaczynania od małej aktywności.

W jej przypadku małe obrazy były początkiem drogi, która później doprowadziła do znacznie bardziej rozbudowanej działalności.

Dlatego jeśli dzisiaj:

sprzedajesz kilka produktów miesięcznie,
prowadzisz jeden warsztat,
masz małą kolekcję,
dopiero testujesz ofertę,

nie oznacza to, że Twój biznes musi na tym poziomie pozostać.

Mały biznes może być etapem, a nie definicją Twojego biznesu.

6. Nie omijaj etapów, ale też nie bój się ich zmieniać

Halina wspomina, że zakładanie działalności w Szwecji zajęło jej około półtora roku.

Przechodziła przez kolejne instytucje, stworzyła biznesplan i zdobyła wsparcie na rozpoczęcie działalności.

Z perspektywy czasu wie, że niektóre rzeczy mogła zrobić szybciej.

Ale jednocześnie mówi, że nie żałuje tej drogi, ponieważ nauczyła się dzięki niej wielu rzeczy.

To bardzo dobra lekcja:

Nie każda przeszkoda jest stratą czasu.

Czasami proces, który wydaje się zbyt długi, daje Ci kompetencje, których później bardzo potrzebujesz.

7. Szukaj instytucji i organizacji, które mogą Ci pomóc

To jeden z najmocniejszych biznesowych elementów historii Haliny.

Nie wszystko zrobiła sama.

Korzystała z:

kursów,
organizacji,
projektów,
wsparcia instytucjonalnego,
międzynarodowych programów,
sieci kontaktów.

Dzięki jednej rekomendacji trafiała do kolejnych organizacji i projektów.

To pokazuje, że rozwój biznesu nie musi oznaczać:

„Muszę wszystko zrobić sama.”

Czasami szybszą drogą jest:

znaleźć właściwą organizację, projekt albo społeczność.

8. Networking może prowadzić do realnych możliwości

W historii Haliny szczególnie interesujący jest międzynarodowy projekt MicroCube.

Platforma miała służyć jako baza twórców, rzemieślników, artystów i designerów, umożliwiająca prezentowanie profili, poznawanie innych osób i potencjalne tworzenie wspólnych projektów.

To ważna lekcja dotycząca networkingu.

Networking nie musi oznaczać:

„chodzę na spotkania i zbieram wizytówki”.

Może oznaczać:

poznaję ludzi → pokazuję, co robię → ktoś mnie poleca → trafiam do projektu → poznaję kolejne osoby → pojawiają się nowe możliwości.

Dokładnie taki mechanizm widać w historii Haliny.

9. Myśl o współpracy, nie tylko o konkurencji

Jeżeli jesteś rękodzielniczką, możesz patrzeć na innych twórców jak na konkurencję.

Ale równie dobrze możesz zobaczyć w nich:

partnerów,
współtwórców,
osoby polecające,
ekspertów,
klientów,
osoby, z którymi możesz stworzyć projekt.

Halina podkreśla znaczenie organizacji i sieci kontaktów, w których twórcy mogą się poznawać, wymieniać doświadczeniami i tworzyć wspólne przedsięwzięcia.

To szczególnie ważne, kiedy chcesz wyjść ze swoim rękodziełem poza lokalny rynek.

10. Twoje pochodzenie i historia mogą być częścią marki

To bardzo charakterystyczny element historii Haliny.

Pochodzi z regionu Podhala i wykorzystuje motywy związane z kulturą regionalną w swojej twórczości.

Jej charakterystycznym motywem są kwiaty, w tym „róża Podhala”.

Poprzez wzory, tkaniny i projekty promuje polską kulturę również za granicą.

To pokazuje, że lokalność nie musi ograniczać marki.

Wręcz przeciwnie.

Coś, co wydaje Ci się bardzo lokalne, może stać się elementem, który wyróżnia Cię na rynku międzynarodowym.

11. Nie próbuj wyglądać jak wszyscy

Jeżeli wszyscy sprzedają „ładne rękodzieło”, bardzo trudno się wyróżnić.

Ale jeżeli masz:

własny styl,
własne wzory,
własną historię,
własną technikę,
własne inspiracje,

zaczynasz budować coś trudniejszego do skopiowania.

W przypadku Haliny elementem wyróżniającym stały się m.in. regionalne wzory Podhala i sposób, w jaki łączyła je ze współczesnym projektowaniem.

To bardzo dobra wskazówka dla każdej marki handmade:

Nie pytaj tylko „co sprzedają inni?”. Zapytaj „co jest moje?”.

12. Z czasem możesz przestać być tylko twórczynią

To chyba najważniejsza lekcja z całego wystąpienia.

Halina zaczynała jako artystka.

Później została projektantką.

Przedsiębiorczynią.

Wydawczynią.

Organizatorką projektów.

Edukatoryką.

Liderką organizacji.

To nie oznacza, że przestała być artystką.

Wręcz przeciwnie.

Kolejne role pozwoliły jej wykorzystać twórczość na więcej sposobów.

I tutaj pojawia się bardzo ważna perspektywa dla biznesu handmade:

Nie jesteś skazana na całe życie na produkowanie kolejnych rzeczy własnymi rękami.

Możesz rozwijać biznes również poprzez:

edukację,
projekty,
publikacje,
współprace,
licencjonowanie,
produkty cyfrowe,
społeczność,
wydarzenia,
działalność ekspercką.

Od rękodzielniczki do mikroprzedsiębiorczyni

To właśnie dlatego określenie „mikroprzedsiębiorstwo” pojawia się w tej historii tak często.

Nie chodzi o to, żeby od razu stworzyć wielką firmę.

Chodzi o zmianę sposobu myślenia:

„Mam twórczość, którą mogę rozwijać biznesowo.”

Z małej aktywności może powstać:

produkt

↓

marka

↓

firma

↓

współprace

↓

projekty

↓

edukacja

↓

publikacje

↓

społeczność

↓

międzynarodowa działalność

Nie każda twórczyni będzie chciała przejść całą tę drogę.

I nie musi.

Ale warto wiedzieć, że takie możliwości istnieją.

Co możesz zrobić dzisiaj?

Nie musisz od razu zakładać wydawnictwa.

Nie musisz zakładać fundacji.

Nie musisz wyjeżdżać za granicę.

Nie musisz tworzyć własnej tkaniny.

Zrób jeden mały krok.

Zadaj sobie trzy pytania:

1. Co już stworzyłam, co mogę wykorzystać jeszcze raz?

Może wzór, zdjęcie, projekt, materiał, historia albo instrukcja.

2. Jaką nową kompetencję warto teraz zdobyć?

Nie dziesięć.

Jedną.

3. Z kim mogłabym stworzyć coś wspólnie?

Jedną osobą.

Jedną marką.

Jedną organizacją.

Jednym projektem.

Najważniejsza lekcja z historii Haliny

Najbardziej inspirujące w tej historii nie jest to, że Halina została wydawczynią.

Nie jest nią również liczba projektów, które zrealizowała.

Najciekawsze jest to, że każdy kolejny etap wyrastał z poprzedniego.

Malowanie doprowadziło do projektowania.

Projektowanie do tkanin.

Tkaniny do pokazów.

Aktywność artystyczna do współpracy z organizacjami.

Współprace do kolejnych projektów.

Doświadczenie do edukacji.

A twórczość i doświadczenie biznesowe razem doprowadziły do kolejnych ról zawodowych.

Dlatego jeśli dziś jesteś na początku swojej drogi i masz wrażenie:

„To tylko małe rękodzieło.”

zatrzymaj się.

Nie wiesz jeszcze, do czego może Cię doprowadzić.

Od artysty do przedsiębiorcy: krok po kroku

Nie musisz znać całej mapy.

Wystarczy, że widzisz kolejny krok.

Twórz.

Pokazuj.

Ucz się.

Eksperymentuj.

Szukaj ludzi.

Szukaj możliwości.

Buduj kompetencje.

Rozwijaj to, co już stworzyłaś.

I sprawdzaj, dokąd Cię to zaprowadzi.

Bo biznes handmade nie musi kończyć się na sprzedaży kolejnego produktu.

Może stać się początkiem znacznie większej działalności.

Handmade Business Summit 2023

Ten artykuł powstał na podstawie rozmowy z Haliną Bartoszek, działającą artystycznie jako Halina Rosa, podczas Handmade Business Summit 2023.

Halina opowiadała o swojej drodze od artystki i twórczyni do projektantki, przedsiębiorczyni, wydawczyni i osoby zaangażowanej w międzynarodowe projekty związane ze sztuką, rękodziełem i przedsiębiorczością.

W rozmowie pojawia się również temat budowania mikroprzedsiębiorstwa z własnej twórczości, korzystania ze wsparcia organizacji, networkingu oraz prezentowania polskiej kultury i rękodzieła na arenie międzynarodowej.

FAQ

Czy z rękodzieła można zrobić biznes?

Tak. Historia Haliny pokazuje drogę od małej aktywności artystycznej do działalności obejmującej projektowanie, produkty, publikacje, edukację i projekty międzynarodowe.

Jak zacząć biznes oparty na sztuce?

Warto zacząć od własnej twórczości i stopniowo rozwijać kompetencje biznesowe. Nie trzeba od początku znać całej drogi, można rozwijać działalność krok po kroku.

Czy rękodzieło może stać się mikroprzedsiębiorstwem?

Tak. Mikroprzedsiębiorstwo może zacząć się od bardzo małej działalności i rozwijać się wraz ze zdobywaniem doświadczenia, klientów, kontaktów i kolejnych kompetencji.

Jak rozwijać biznes handmade poza sprzedażą produktów?

Możliwości obejmują m.in. edukację, warsztaty, produkty cyfrowe, publikacje, współprace, projekty artystyczne, wydarzenia czy działalność ekspercką. W przypadku Haliny kolejne obszary działalności rozwijały się z jej wcześniejszych doświadczeń artystycznych i biznesowych.

Czy warto współpracować z organizacjami jako rękodzielnik?

Warto szukać organizacji i projektów, które mogą dać dostęp do edukacji, kontaktów, promocji i nowych możliwości współpracy. W historii Haliny rekomendacje i udział w projektach międzynarodowych odegrały istotną rolę w dalszym rozwoju jej działalności.