Czy warsztaty handmade stały się formą terapii?

Rękodzieło rzeczywiście uspokaja, wylogowuje z codzienności, daje pewną perspektywę. To taka mind-joga dla głowy i dłoni=joga umysłu, która działa inaczej niż rozmowa z terapeutą, ale działa naprawdę. Więc pytanie jest uzasadnione: czy warsztaty handmade to dziś bardziej terapia niż edukacja?

Prawda, jak zwykle, leży trochę pośrodku. Rękodzieło ma właściwości terapeutyczne,ale warsztat to przestrzeń edukacyjna. Jeśli uczestniczki przychodzą tylko pogadać i odpocząć, a wychodzą bez żadnego efektu, to znaczy, że zabrakło struktury. Bo emocje też się projektuje. Warsztat to produkt edukacyjny: ma cel, ma proces, ma efekt, może być czuły, wspólnotowy, głęboki, ale nie może być przypadkowy.

I tu pojawia się bardzo ważna różnica, którą warto znać: arteterapia, art coaching i warsztat rękodzielniczy to nie są synonimy. Używanie tych terminów wymiennie lekko strzela w kolano nie tylko Tobie, ale całej branży. Jak będziesz mówić o tym, co robisz, determinuje to, jak klienci i rynek będą traktować Twoją pracę.

W skrócie

  • Rękodzieło to mind joga: uspokaja, wylogowuje, daje perspektywę. Ale warsztat to przestrzeń edukacyjna, nie gabinet terapeutyczny, chyba, że wyraźnie to zaznaczysz..
  • Jeśli uczestniczki wychodzą bez efektu, zabrakło struktury. Emocje też się projektuje, są częścią produktu edukacyjnego.
  • Warsztat ma cel, proces i efekt. Może być czuły i wspólnotowy, ale nie może być przypadkowy.
  • Serce bez struktury się wypala, a struktura bez serca się rozpada. Potrzebne jest jedno i drugie.
  • Arteterapia, art coaching i warsztat rękodzielniczy to różne rzeczy. Nie udawaj terapeuty, jeżeli terapeutą nie jesteś.
  • Język, którym mówisz o swoich procesach, determinuje jak branża i klienci traktują Twoją pracę. Wybieraj słowa świadomie.

Dla kogo jest ten odcinek

Dla każdej, która czuje, że jej warsztaty „dotykają czegoś głębszego” i nie wie, jak to nazwać. Dla tych, które używają słów „arteterapia” lub „terapeutyczny” przy opisie swojej oferty i nie są do końca pewne, czy mają do tego prawo. I dla tych, które chcą budować swoją markę na języku, który ją wzmacnia, nie podważa.

O czym rozmawiamy

0:00 : Tytuł: „Czy warsztaty rękodzieła stały się dziś formą terapii?”

0:05 : Powitanie, seria Q&A, biblioteka

0:37 : Pytanie: czy warsztaty handmade to dziś bardziej terapia niż edukacja?

0:44 : Odpowiedź: prawda leży pośrodku

0:49 : Rękodzieło uspokaja, wylogowuje, to mind joga dla głowy i dłoni

1:05 : Warsztat to przestrzeń edukacyjna, nie terapia

1:09 : Uczestniczki bez efektu = brak struktury; emocje też się projektuje

1:25 : Warsztat jako produkt edukacyjny, zachęta do takiego myślenia

1:35 : Arteterapia a warsztat rękodzielniczy, ważna różnica, warto ją znać

1:48 : Produkt edukacyjny: cel, proces, efekt; może być czuły i głęboki, ale nie przypadkowy

2:15 : Serce bez struktury się wypala, a struktura bez serca się rozpada

2:25 : Decyzja o procesie terapeutycznym musi być świadoma, masz do tego prawo i kompetencje?

2:47 : Branżę musimy traktować poważnie, analogowe skille, cyfrowa strategia, świadome decyzje

3:04 : Podsumowanie: tak jeśli to świadoma decyzja

3:25 : „Nie udawaj terapeuty, jeżeli terapeutą nie jesteś”

3:31 : Nie używaj terminów arteterapia, art coaching lekko, to strzał w kolano całej branży

4:04 : Zachęta do researchu: arteterapia, arte coaching, art coaching, czym się różnią?

4:38 : Agnieszka wybrała art coaching i certyfikat ICF, skupia na wizji przyszłości, nie grzebaniu w przeszłości

5:33 : Język mówienia o procesie determinuje jak branża i klienci traktują Twoją pracę

6:06 : Wypracuj swój własny język, wyjdzie to Tobie i całej branży na zdrowie

6:58 : Outro: zaproszenie do biblioteki i pytania na agnieszka@oplotki.pl

Najważniejsze cytaty

„Rękodzieło jest taką mind jogą dla głowy, dla dłoni, taką jogą umysłu.”Agnieszka Gaczkowska

„Emocje też się projektuje.”Agnieszka Gaczkowska

„Serce bez struktury się wypala, a struktura bez serca się rozpada. I dokładnie tak dzieje się z warsztatami.”Agnieszka Gaczkowska

„Nie udawaj terapeuty, jeżeli terapeutą nie jesteś.”Agnieszka Gaczkowska

„Analogowe skille, cyfrowa strategia, bardzo świadome podejmowanie decyzji.”Agnieszka Gaczkowska

„Jak będziesz mówić o tym, trochę determinuje jak my wszyscy w naszej branży będziemy traktować twoje słowa: czy poważnie, czy z przymrużeniem oka.”Agnieszka Gaczkowska

Co warto zapamiętać

  • Rękodzieło ma właściwości terapeutyczne, to fakt. Ale „ma właściwości terapeutyczne” to nie to samo, co „jest terapią”. Warsztat rękodzielniczy to produkt edukacyjny, który może głęboko dotykać emocji i to właśnie wymaga, żeby był zaprojektowany świadomie, nie przypadkowo.
  • Emocje to część projektu warsztatu, nie efekt uboczny. Jeśli uczestniczki płaczą, śmieją się, otwierają to albo zaprojektowałaś tę przestrzeń, albo zdarzyło się przypadkiem. Tylko jedno z nich możesz powtórzyć i kontrolować.
  • Arteterapia, art coaching i warsztat rękodzielniczy to różne procesy z różnymi kompetencjami. Arteterapia wymaga konkretnego wykształcenia i uprawnień. Art coaching to coś innego,skupia się na wizji, nie na leczeniu. Warsztat rękodzielniczy może zawierać elementy obu, ale jest oddzielną kategorią. Warto wiedzieć, w której się poruszasz.
  • Decyzja o naturze procesu musi być świadoma i wypowiedziana. Jeśli nie wiesz, czy masz kompetencje do przeprowadzenia procesu terapeutycznego, nie możesz podjąć tej decyzji świadomie. Agnieszka wybrała art coaching z certyfikatem ICF, bo odpowiadało to jej faktycznym kompetencjom i podejściu do pracy.
  • Język tworzy rzeczywistość w obie strony. Kiedy cała branża handmade nauczy się mówić o swoich procesach spójnym, precyzyjnym językiem, klienci zaczną oczekiwać konkretnej wartości. To buduje rynek, nie tylko markę.

Zawiłość

Jak Ty mówisz o tym, co dzieje się na Twoich warsztatach? I czy słowa, których używasz, opisują to, co faktycznie projektujes, czy raczej to, co chcesz, żeby ludzie poczuli do Twojej oferty?

Jednym słowem

Rękodzieło leczy nie dlatego, że jest terapią, ale dlatego, że jest obecnością. Bycie tu i teraz, w kontakcie ze sobą i z materią, to coś, czego coraz bardziej nam brakuje. To właśnie tę wartość warto umieć nazwać, precyzyjnie, świadomie i z odwagą.

Posłuchaj odcinka

Pełny transkrypt odcinka #22

0:00 Tytuł odcinka

Czy warsztaty rękodzieła stały się dziś formą terapii?

0:05 Wprowadzenie

Z tej strony Agnieszka Gaczkowska. Ty słuchasz podcastu Handmade, hobby czy biznes, czyli o rękodziele i rzemiośle w pytaniach i odpowiedziach. To taka niekończąca się sesja Q&A. W audycji odpowiadam na jedno pytanie i pojawia się tutaj jedna moja odpowiedź. Ta audycja to też okruchy większej całości, to taki wierzchołek góry lodowej, którą nazywamy biblioteką.

0:37 Pytanie: terapia czy edukacja? Odpowiedź: prawda leży pośrodku

Myślę, że odpowiedź i prawda jak zwykle leży trochę pośrodku, bo rękodzieło rzeczywiście uspokaja, wylogowuje z codzienności, daje pewną perspektywę. Jest taką mind jogą dla głowy, dla dłoni, taką jogą umysłu. Ale warsztat to niekoniecznie terapia, to przestrzeń edukacyjna.

Jeśli uczestniczki przychodzą tylko pogadać i odpocząć, a wychodzą bez efektu, to znaczy, że zabrakło pewnej struktury, pewnej konstrukcji ,, bo emocje też się projektuje.

1:25 Warsztat jako produkt edukacyjny

Zachęcam Cię do myślenia o warsztacie jako o projekcie edukacyjnym, powiedziałabym nawet produkcie edukacyjnym. Jeżeli ma być to forma terapii, mówimy o arteterapii, artterapii. Tu warto też znać różnicę, nie będę wchodziła w detale, natomiast warto zdać sobie sprawę, że jeżeli projektujemy warsztat rękodzieła i mówimy o nim jako o warsztacie rękodzielniczym, nie o warsztacie terapeutycznym, to musimy go zaprojektować włącznie z emocjami, bo jest to produkt edukacyjny.

Ma cel, ma proces, ma efekt, może być czuły, może być wspólnotowy. Dlatego często mylony jest z terapią, z taką wrażliwością terapii. Może być nawet bardzo głęboki, ale nie może być przypadkowy. Decyzja o tym, czy będzie to proces terapeutyczny, musi być świadoma.

2:15 Serce bez struktury się wypala

Trochę tak jest, że serce bez struktury się wypala, a struktura bez serca się rozpada. I dokładnie tak dzieje się z warsztatami. Jeżeli nie wiesz, czy Twój warsztat ma mieć znamiona procesu terapeutycznego, czy w ogóle możesz taki proces przeprowadzić , masz do tego prawo i umiejętności, kompetencje rozpoczęcia, przeprowadzenia i domknięcia takiego procesu, to nie jesteś w stanie takiej decyzji podjąć świadomie.

A jeżeli chcemy, żeby ta branża była traktowana na poważnie, musimy same traktować ją poważnie. Analogowe skille, cyfrowa strategia, bardzo świadome podejmowanie decyzji.

2:57 Decyzja należy do Ciebie

Dlatego, czy warsztat handmade to jest dzisiaj bardziej terapia niż edukacja? Moim zdaniem tak, jeżeli jest to świadoma decyzja, że będzie to proces terapeutyczny. I nie , jeżeli będzie to świadoma decyzja, że jest to proces edukacyjny, proces rozwojowy, coachingowy, jakikolwiek proces. To Ty potrzebujesz podjąć tę decyzję bardzo świadomie. To Ty decydujesz, czy będzie to proces terapeutyczny, czy nie.

I proszę Cię, nie udawaj terapeuty, jeżeli terapeutą nie jesteś. Nie baw się w arteterapię, choć wiem, że teraz te kompetencje można zdobyć w bardzo przystępny sposób, choćby jakimś semestrem na przypadkowej uczelni,, zachęcam Cię do podwójnej refleksji nad głębokością tego, co komunikujesz. Nie używajmy terminów arteterapia, art coaching lekko, bo strzelamy w kolano nie tylko sobie, ale i naszej branży.

4:04 Research: czym się różnią te pojęcia?

Tu postawię kropkę. Zachęcam Cię do pogrzebania głębiej, sprawdzenia dalej. Polecam Twojej uwadze: art coaching, arteterapia. Czym one się różnią w ogóle? Może ci to przybliżyć temat. Natomiast do czego chcę Cię zachęcić: jeżeli zrobisz taki dodatkowy research i jest Ci on potrzebny, to zachęcam Cię do podjęcia świadomej decyzji, czy procesy, które prowadzisz, chcesz nazywać procesami terapeutycznymi, czy nie.

4:38 Dlaczego Agnieszka wybrała art coaching

Ja wybrałam art coaching, ponieważ coaching jest mi bliższy ze względu na moje podejście do pracy. Trochę bardziej skupiam się w swojej pracy warsztatowej na wizjach przyszłości, mówieniu o swoich planach, o takim troszeczkę lżejszym mówieniu o tym, z jakiego miejsca wychodzimy, i skupieniu na tym, gdzie chcemy dojść, jest mi to bliższe, niż grzebanie w przeszłości, rozumienie i może też leczenie traumy czy zaglądanie do takich trudnych miejsc, w których chcemy zagłębić się terapeutycznie.

Ale wynika to też z moich kompetencji. Ja robiłam certyfikat ICF, International Coaching Federation. To jest taka największa na świecie federacja, która zajmuje się normalizowaniem branży, trochę porządkowaniem tej nieuporządkowanej branży coachingu. Zapobiega w pewien sposób szarlatanerii. Bo dzisiaj wszyscy możemy się nazwać coachem i nie mamy z tego żadnych prawnych konsekwencji.

5:33 Język tworzy rynek

Więc mam to poczucie, że jeżeli my wyjdziemy przed szereg, jeżeli Ty wyjdziesz przed szereg i bardzo świadomie będziesz używać terminów: arteterapia, art coaching, artterapia, warsztat, proces rozwojowy, warsztat rękodzielniczy, edukacja poprzez rękodzieło, jeżeli poświęcisz temu troszeczkę uwagi i czasu i wypracujesz swój język mówienia o tym, co robisz, to wyjdzie to nie tylko Tobie, ale całej branży na zdrowie.

Chcę cię zatrzymać. Nie używaj tych terminów lekko. Podejmuj decyzje, jakich słów używasz, aby określać swój proces, warsztat rękodzielniczy, spotkanie. Jak będziesz mówić o tym, trochę determinuje jak my wszyscy w naszej branży będziemy traktować twoje słowa, czy poważnie, czy z przymrużeniem oka. A w ślad za tym, jak my w naszej branży będziemy mówić o naszych procesach edukacyjnych, pójdą klienci. Bo jeżeli nauczymy się komunikować spójnym językiem, który znaczy dla nas tak samo wiele, to lada chwilę nauczymy naszych klientów, aby oczekiwać konkretnej wartości, kiedy słyszą konkretne nazwy naszych procesów rękodzielniczych, naszych warsztatów rękodzielniczych.

6:58 Outro

Mam nadzieję, że Cię zaintrygowałam, zainteresowałam, zaprosiłam po więcej. Więcej znajdziesz w bibliotece. Jak mówię: tutaj tylko okruchy, wierzchołek góry lodowej. Wskakuj do linku, który znajdziesz w opisie. Jeżeli masz w sobie też pytanie, które nosisz, chcesz zadać, może chcesz usłyszeć moją perspektywę, pisz: agnieszka@oplotki.pl. Mam nadzieję, że uda mi się odpowiedzieć na to pytanie lub zainteresować cię moją perspektywą. Mam nadzieję do usłyszenia w kolejnych odcinkach.

A jeżeli czujesz, że komuś może przydać się ta audycja lub ten odcinek, proszę podziel się z tą osobą.

Do usłyszenia w kolejnym odcinku.

FAQ: najczęstsze pytania

Czy warsztaty rękodzielnicze to forma terapii?

To zależy od świadomej decyzji prowadzącej. Rękodzieło ma właściwości terapeutyczne, uspokaja, wylogowuje z codzienności, daje perspektywę. ALE „ma właściwości terapeutyczne” to nie to samo, co „jest terapią”. Warsztat rękodzielniczy to produkt edukacyjny. Jeśli chcesz prowadzić proces terapeutyczny, potrzebujesz do tego uprawnień i świadomej decyzji.

Czym się różni arteterapia od art coachingu i warsztatu rękodzielniczego?

Arteterapia to proces terapeutyczny prowadzony przez uprawnionego specjalistę, który wymaga odpowiedniego wykształcenia. Art coaching skupia się na wizji przyszłości, planach i zasobach, nie na leczeniu traumy czy grzebaniu w trudnej przeszłości. Warsztat rękodzielniczy to produkt edukacyjny z celem, procesem i efektem, może być głęboki i emocjonalny, ale jego natura jest inna. To trzy różne kategorie z różnymi kompetencjami.

Co to znaczy, że „emocje też się projektuje”?

Oznacza, że emocje uczestniczek na warsztacie nie są przypadkowym efektem ubocznym, raczej są częścią zaprojektowanego doświadczenia. Jeśli chcesz, żeby uczestniczki czuły spokój, skupienie, radość tworzenia czy poczucie wspólnoty, musisz to zaprojektować tak samo jak kolejność technik czy podział na grupy. Warsztat bez zaprojektowanych emocji to improwizacja, nie produkt.

Czy mogę używać słowa „terapeutyczny” przy opisie swoich warsztatów?

Agnieszka zachęca do dużej ostrożności. Jeśli nie masz uprawnień do prowadzenia procesów terapeutycznych, używanie tego słowa może być mylące dla klientów i dla całej branży. Nie ma też prawnych konsekwencji nazywania siebie terapeutą lub arteterapeutą w Polsce, ale to właśnie sprawia, że język staje się rozmiękczony i traci wartość. Wypracuj własny, precyzyjny język mówienia o tym, co robisz.

Dlaczego Agnieszka wybrała art coaching zamiast arteterapii?

Ze względu na swoje kompetencje i podejście do pracy. Coaching (certyfikat ICF, International Coaching Federation) skupia się na wizji przyszłości, planach i zasobach, nie na leczeniu traumy czy pracy z trudną przeszłością. To bliższe temu, jak Agnieszka faktycznie pracuje na warsztatach, i zgodne z jej realnymi kwalifikacjami.

Dlaczego język mówienia o warsztatach ma znaczenie dla całej branży?

Bo kiedy prowadzące mówią o procesach spójnym, precyzyjnym językiem, klienci uczą się oczekiwać konkretnej wartości. Niedbałe używanie terminów jak „arteterapia” czy „terapeutyczny” rozmywa te pojęcia i sprawia, że branża jest traktowana mniej poważnie. Odwrotnie: precyzyjny język buduje autorytet, i rynek, na którym uczestniczki rozumieją, za co płacą.

Powiązane treści

Nosisz w sobie pytanie? Napisz: agnieszka@oplotki.pl. Może właśnie ono stanie się kolejnym odcinkiem.

O autorce

Jestem Agnieszka Gaczkowska, twórczyni OPLOTKI i autorka tego podcastu. Zaczynałam jako architekt, potem depresja poporodowa zmieniła wszystko i w szydełku znalazłam nowy początek. Dziś prowadzę biznes, który łączy rękodzieło z solidną strategią: przez mastermind dla właścicielek firm handmade, Akademię Rękodzielnika i społeczność, która traktuje handmade poważnie. Posiadam certyfikat ICF (International Coaching Federation) i pracuję w nurcie art coachingu. Mówiłam też o tożsamości twórczej i biznesie na scenie TEDx Warsaw Women.